Жазалоо жана сыйлыктардан ажыратуу. Экс-төрага Абдуваповго жана анын орун басары Кыдыргычовго өкүм чыгарылды. УККнын маалыматына ылайык, фигуранттар 2024-жылдын 6-декабрында КРнын Кылмыш кодексинин 337-беренесинин 3-бөлүмү («Кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу») боюнча иштин алкагында кармалган. Аталган аракеттер коррупциялык кылмыштар үчүн жазаларды күчөтүүчү өзгөртүүлөрдөн мурун жасалган. Ошондуктан сот мурдагы редакциядагы Кылмыш кодексинин нормаларын колдонуп, күнөөсүн моюнуна алганда жана процессуалдык келишимге келгенде айып пулду белгилөөгө мүмкүнчүлүк берди.
Тергөө учурунда эки айыпталуучу толук күнөөсүн моюнуна алып, мамлекетке 4 млрд 307 млн сом кайтарган.
УКК билдиргендей, алынган моюнуна алуулар жана тергөө аракеттери салык кызматындагы туруктуу коррупциялык схеманы аныктоого жана жок кылууга мүмкүндүк берди, ага Салык кызматынын борбордук аппаратынын текшерүү башкармалыгынын кызматкерлери жана бир нече башка кызмат адамдары тартылган.
«Бул иш-чаралар салык жыйымдарынын көрсөткүчтөрүнө таасир этти: 2025-жылдын жыйынтыгы боюнча салык түшүүлөрү жана камсыздандыруу төлөмдөрү пландаштырылган суммага 40 млрд сомдон ашты. Учурда иштин башка катышуучуларына карата тергөө улантылууда», - деп айтылат билдирүүдө.
Маселени түшүнүү:
Экс-төрага Алтынбек Абдувапов жана анын орун басары Исламбек Кыдыргычов УККга 2024-жылдын 5-6-декабрында суракка чакырылган, андан кийин 6-декабрда УККнын ИВС СИЗОсуна жайгаштырылган.
Ушулдан үч күн мурун борбордун төрт райондук салык кызматынын бөлүмдөрүндө тинтүү жүргүзүлгөн.
УКК билдиргендей, акциздик товарларды (алкоголь жана тамеки буюмдары сыяктуу) өндүргөн жана импорттогон айрым ири өндүрүүчүлөр, негизинен өлкөнүн түштүк аймактарына продукция жеткирген, өздөрүнүн эсептеринде четтешүүлөрдү каттап, жүк коштоочу документтерди кайтарып алышкан.
«2024-жылы салык кызматынын кызматкерлери Бишкекте акциздик товарларга байланыштуу товар-транспорт накладнойлорунун кайтарылышы жана четтетилиши боюнча көптөгөн фактыларды эске алышкан эмес, жалпы суммасы 3,2 млрд сомдон ашкан», - деп билдиришти УККда.
Тергөө боюнча, 1 миллион ЭТТН кайтарылган, бирок алардын эч бири салык инспекторлору тарабынан текшерилген эмес. ЭТТН боюнча жалпы айланма 464 млрд сомду түзүп, төлөнбөгөн салык суммасы 30 млрд сомго жеткен.
УКК ошондой эле экс-төрага Абдуваповдун Кыргызстанда жана чет өлкөлөрдө $55 млн суммасында мүлкү табылганын, анын ичинде Бодрумдагы үй, Алматыдагы бизнес, Бишкектеги кыймылсыз мүлк жана курулуш секторундагы үлүштөр бар экенин маалымдады.
Маалымат:
337-берене. КРнын Кылмыш кодексинин кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу
(2024-жылдын 31-декабрындагы КРнын мыйзамынын редакциясында N 209)
1. Кызмат абалын кызматтын кызыкчылыгына каршы пайдалануу, олуттуу зыян келтирген,
- эки жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланады, белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү ишмердүүлүк менен алектенүү укугунан ажыратуу менен.
2. Ошол эле аракет, өзүнө же башка адамдарга пайда алуу максатында жасалган,
- эки жылдан беш жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланады, белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү ишмердүүлүк менен алектенүү укугунан ажыратуу менен.
3. 2-бөлүмдө көрсөтүлгөн аракет, оор зыян келтирген,
- беш жылдан сегиз жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланады, мүлктү конфискациялоо менен, белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү ишмердүүлүк менен алектенүү укугунан ажыратуу менен.
4. 1, 2 же 3-бөлүмдөрдө көрсөтүлгөн аракеттер, жооптуу кызматта турган кызмат адам тарабынан жасалган,
- сегиз жылдан он жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланады, мүлктү конфискациялоо жана белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү ишмердүүлүк менен алектенүү укугунан ажыратуу менен.
