Халыкаралык финансылык институттун (IIF) маалыматы боюнча, 2025-жылы дүйнөлүк карыз $29 трлнга көбөйүп, рекорддук $348,3 трлнга жетти. Өсүштүн негизги факторы суверендик милдеттенмелердин $10 трлндан ашык көбөйүшү болду. Бул өсүштүн көпчүлүгү АКШ, Кытай жана еврозона өлкөлөрүнө туура келет.
IIFтин маалыматы боюнча, бүгүнкү күндө дүйнөлүк карыздын өсүшүнүн негизги себеби — алдыңкы экономикалардын бюджеттик дефициттери, компаниялар же үй-бүлөлөрдүн карыздары эмес.
2025-жылы карыздын дүйнөлүк ИДПга катышы 308%га төмөндөгөн, бул биринчи кезекте өнүккөн өлкөлөрдүн эсебинен болду. Өнүгүп келе жаткан мамлекеттерде бул көрсөткүч ИДПнын 235%ына жетти.
Жылдын аягына карата мамлекеттик карыз $106,7 трлнды, финансылык эмес компаниялардын карызы $100,6 трлнды, ал эми үй-бүлөлөрдүн карыздары $64,6 трлнды түздү. Өнүккөн рынктарда жалпы карыз $231,7 трлнды, ал эми өнүгүп келе жаткан экономикаларда рекорддук $116,6 трлнды түздү.
IIF эскертет, эгер бюджеттик дефициттер сакталса жана компаниялар капиталык чыгымдарын облигацияларды чыгаруу аркылуу каржылай берсе, дүйнөлүк карыз 2026-жылы дагы көбөйө берет.
Өнүгүп келе жаткан рынктарга быйыл $9 трлндан ашык карыз милдеттенмелерин төлөө керек, бул тарыхый жогору көрсөткүч. Өнүккөн рынктарда облигациялар жана кредиттер боюнча $20 трлндан ашык карыздарды төлөө күтүлүүдө, отчетто айтылгандай.
