Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Кыргызстандагы табигый ресурстарды пайдалануу маданияты

Кыргыз элинин жерине болгон мамилеси Эртеден бери жаңыланган табигый ресурс катары тоо-таштуу аймактар, кеңири жайыттар, ар түрдүү жаныбарлар жана куштар, аңчылык объектиси болгон. Табигый байлыктарды пайдалануу адаттагы юридикалык нормалар менен жөнгө салынган, алар көп кылымдык чарба жүргүзүү тажрыйбасы жана эмпирикалык билимдерге негизделген. Адамдар пайдаланылган аймактарда чектен ашпаган ченемдерди сактоого аракет кылышкан. Традициялык коомдогу жайгашуу мүнөзү табигый ресурстарды

31.05.2019, 00:20

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Кыргызстандын пайдалы казыналары жана башка ресурстары

Табигый ресурстарды пайдалануу боюнча элдик тажрыйба. Республикада отун-энергетикалык пайдалы казыналар катары көмүр, күйүүчү сланец, торф, газ, мунай запастары бар. Көмүрдүн чоң запасы Кыргызстанды Орто Азиянын «кочегары» катары атап өтүүгө негиз берди. XIX кылымдын аягында - XX кылымдын башында көмүр жана мунай кендеринин негизинде Кызыл-Кыя, Сулукту, Кек-Жангак, Таш-Кемур, Кочкор-Ата, Мин-Куш, Джергалан, Кажи-Сай сыяктуу жумушчу кыштактар пайда болду. Кара-Кечеде, азыркы Нарын облусунун

30.05.2019, 23:58

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Орография жана рельеф

Curl error: Operation timed out after 120001 milliseconds with 0 bytes received

17.10.2014, 23:19

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Сейсмикалык активдүүлүк

Кыргызстандын аймагы жер титирөөгө байланыштуу эң активдүү региондордун бири болуп саналат, анда ар жылы 1500гө чейин жер титирөөлөр (ар кандай күчтө, алсыздан катастрофалыкка чейин) болуп турат, болуп келген жана боло берет. Жогорку сейсмичность тектоникалык процесстердин активдүүлүгү жана татаал геологиялык-тектоникалык шарттар менен байланыштуу. Тенир-Тоо аймагында болгон байыркы күчтүү жер титирөөлөр тууралуу маалымат сейсмогравитациялык палеоформалар (жарылуулар, кулаган жерлер, оползни,

17.10.2014, 22:43

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Кыргыз Республикасынын кендери

Кумтор кен орду уникалдуу объект болуп саналат, аны канадалык «Центерра Голд Инк» компаниясы иштетет, бул дүйнөдөгү эң ири алтын кендеринин катарына кирет.

29.09.2014, 20:15

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Чүй облусунун табигый ресурстары

Бардык элементтер жана шарттар, ошондой эле табияттын көрүнүштөрү жана денелери коомдук өндүрүштө материалдык, маданий жана илимий муктаждыктарды канааттандыруу үчүн колдонулушу мүмкүн жана анын чийки заттык жана энергетикалык базасын түзөт, аларды табигый ресурстар деп атайбыз.

27.04.2014, 10:29

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Чүй өрөөнүнүн топурагы

Чуй өрөөнүнү жана анын тоолорун курчап турган аймактын топурак-өсүмдүк каптоосу ландшафттардын бийиктик поясунун мыйзамдарына баш ийет. Жалпысынан бийиктик поясу рельефтин катмарлары жана климаттык пояс менен дал келет. Тоолордо бийиктик поясун туура аныктоо учурда өзгөчө мааниге ээ, анткени бул түшүнүк табигый көрүнүштөрдүн бардык жыйындысын камтыйт, ал эми практикалык иш-чаралар, албетте, бийиктик-пояс боюнча курулушу керек.

27.04.2014, 00:03

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Неметалдар

Гипстин запастары алты кен жайда эсептелген, иштетүү кичи ишканалар тарабынан жүргүзүлөт.

20.03.2014, 22:44

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Металлдык пайдалуу казыналар

Кара металлдар: темир, марганец, ванадий. Түс металлдар: алюминий, вольфрам, калай, ртут, сурьма. Сирек жана сирек жер металлдар: бериллий, висмут, тантал, ниобий, алтын, күмүш.

20.03.2014, 22:38

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Нефть жана газ

Нефть жана газ негизинен Фергана жазыгынын чегинде кездешет. Азыркы учурда жети нефть, төрт нефть-газ, эки газ жана бир нефть-газ конденсат кендери белгилүү. Запас боюнча бардык иштетилип жаткан кендер кичинекей.

20.03.2014, 22:22

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Көмүр

Кыргызстандагы таш көмүр кендери 4 бассейнге (Түш. Фергана, Узген, Түндүк Фергана, Кавак) жана 3 көмүр өндүрүүчү аймакка (Алай, Алабука-Чатыр-Кель, Түштүк-Ысык-Көл) бириктирилген. Кыргызстандагы көмүр запастары, адистердин баамында, 30 миллиард тоннага ашат. Көмүр кендери негизинен Ош, Жалал-Абад, Ысык-Көл жана Нарын облустарында топтолгон.

20.03.2014, 22:17

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Углеводороддук ресурстар

Республика аймагында таш көмүр, газ жана мунай кендери табылган. Алардын арасында эң кеңири таралган кендер таш көмүр кендери. Көмүр запастары боюнча Кыргызстан Борбордук Азияда алдыңкы орундардын бирин ээлейт. Мунай, газ, кара, түстүү, кымбат металлдар жана башка пайдалуу казындылар дүйнөлүк масштабда толук атаандаштыкка ээ.

20.03.2014, 22:14

Топурак жана пайдалуу кен байлыктар

Кыргызстандын табигый кендери

Кыргыз Республикасынын пайдалуу казыналары Кыргызстандын жер астында чындыгында эле баалуу пайдалы казыналардын «кампа» бар. Укук илимдеринин адистеринин айтуусунда, бул жерде «табигат Менделеевдин периоддук системасынын бардык элементтерин жер астына жашырган». 1982-жылга карата республикада 5 миңден ашык кендер жана ар кандай пайдалы казыналардын рудалары эсептелген. Сиз билесизби, Орто Азиянын тоолуу райондорунда 2500 жылдан ашык убакыт мурун күмүш жана алтын, калай, мыс, свинец, ртут жана

28.01.2014, 22:01