Иш-чарада президент Садыр Жапаров, өкмөт башчынын орун басары Бакыт Торобаев, борбордун мэри Айбек Джунушалиев, кытайлык «Хунань Цзюнсин» компаниясынын директору Дай Даогуо, ошондой эле экология жана энергетика министрлери — Медер Машиев жана Таалайбек Ибраев, жана башка мэриянын өкүлдөрү катышты.
Заводдун курулушу кытайлык «Хунань Цзюнсин» компаниясы тарабынан 2024-жылдын 29-мартында башталган.
Садыр Жапаров Бишкектеги таштандылар жана калдыктарды жоюу маселеси көп жылдар бою ар кандай себептерден улам чечилбей калганын белгиледи.
«Бүгүн биз бул маселени чечкендигибизди сыймыктануу менен билдиребиз, жана биз шаардык калдыктарды кайра иштетүү аркылуу электр энергиясын өндүргөн заводду ачып жатабыз», — деп баса белгиледи президент.
1974-жылы Бишкектеги санитардык полигон ишке киргенден бери анда болжол менен 20 миллион тонна калдыктар топтолгон.
Күн сайын борбордо 1200дөн 1500 тонна таштанды чыгарылат, бул экологиялык абалга терс таасирин тийгизет.
Бул маселе көп жылдар бою көтөрүлүп келген, бирок ар кандай администрациялардан башкара берилип, чечилбей калган.
Бул маселени чечүү үчүн калдыктарды кайра иштетүү жана жоюу боюнча эл аралык тажрыйба талданган. 2023-жылы Бишкек мэриясынын делегациясы кытайдын Чанша шаарында болуп, калдыктарды кайра иштетүү боюнча «Хунань Цзюнсин» компаниясынын тажрыйбасы менен таанышкан.
«Хунань Цзюнсин» компаниясы катуу үй-бүлөлүк калдыктарды комплексдүү кайра иштетүү, канализациялык сууларды жана полигондордун фильтраттарын тазалоо, ошондой эле инвестициялык жана курулуш долбоорлорун ишке ашыруу менен алектенген жогорку технологиялык ишкана катары өзүн тааныштырды. Натыйжада, 2024-жылы «Цзюньсинь Хуаньбао Кей Жи Инвест» ЖЧК менен инвестициялык келишим түзүлдү.
Садыр Жапаров бүгүн ачылган эко-технологиялык завод Борбордук Азиядагы калдыктарды жоюу аркылуу электр энергиясын өндүргөн биринчи ишкана болуп калат деп үмүттөнөрүн билдирди. Ал бул борбордун экологиялык абалын кыйла жакшыртып, калкты электр энергиясы менен камсыз кылууга жардам берет деп белгиледи.
Долбоорго жумшалган жалпы инвестициялар 95 миллион долларды түздү, заводду куруу үчүн 12 гектар жер бөлүнгөн, бардык чыгымдар толугу менен инвестор тарабынан жабылган. Курулуш 1,5 жылда аяктады, пландаштырылган эки жылдын ордуна. Концессиялык мөөнөт 35 жылды түзөт.
Долбоордун алкагында жыл сайын 365 миң тонна калдыктарды кайра иштетүү жана 30 МВт кубаттуулуктагы конденсациялык турбогенератордук электр станциясын куруу пландалууда. Бул 80 миң тонна көмүрдү үнөмдөп, көмүр кычкыл газынын чыгарылышын 100 миң тоннага кыскартууга мүмкүндүк берет.
Баштапкы этапта завод күн сайын 1000 тонна калдыктарды кайра иштетет, андан кийин кубаттуулукту жогорулатуу пландалууда.
Ошентип, бул ишкана калдыктарды кайра иштетип, электр энергиясын өндүрүү менен бирге жаңы жумуш орундарын түзөт», — деп кошумчалады Жапаров.
Мындан тышкары, ал Ош, Балыкчы жана Каракол сыяктуу шаарларда калдыктарды жоюу жана электр энергиясын өндүрүү боюнча окшош заводдорду куруу пландары тууралуу билдирди, бул компания менен инвестициялык келишимдерди түзүү иштеринин алкагында.
Иш-чаранын жүрүшүндө президент «Цзюньсинь Хуаньбао Кей Жи Инвест» ЖЧКнын башкы директору Дай Даого «Достук» орденин тапшырды, ал көп жылдык маселени чечүүгө жана Бишкектеги экологиялык абалды жакшыртууга 95 миллион доллар инвестиция салып, салым кошкондугу үчүн.
