Кыргыз Республикасында табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинде 2025-жылдын жыйынтыктары талкууланган жыйын өттү.
Координациялык жыйында 2025-жылга карата иштин жыйынтыктары чыгарылып, 2026-жылга негизги милдеттер белгиленди.
Кен казуу секторундагы жетишкендиктер
Акыркы беш жылда жер ресурстарын пайдалануу боюнча реформалар жүргүзүлүп, мамлекет тарабынан көзөмөл күчөтүлдү. 2024-2025-жылдар аралыгында 8 ири долбоор ишке киргизилди, ал эми 2025-жылы мамлекеттик ишканалар үчүн 105 лицензия берилди. Лицензиялык шарттардын бузулушу натыйжасында 320 лицензия жок кылынды, учурда 2014 лицензия иштеп жатат.
Сектордук түшүүлөр акыркы 5 жылда 217,9 миллиард сомдон ашты, бул мурдагы көрсөткүчтөрдөн 3,5 эсе жогору. 2025-жылы бюджет рекорддук 65,4 миллиард сом алды. Жыл ичинде 40 аукцион өткөрүлүп, бюджетке 105,6 миллион сом түшкөн. Акыркы беш жылда 141 тонна алтын казылып алынды.
«Кумтордун» стратегиялык мааниси
2021-жылдан бери «Кумтор» кенинин мамлекет тарабынан көзөмөлдөнүп келет. Беш жыл ичинде бюджетке 100,6 миллиард сом салык жана милдеттүү төлөмдөр түрүндө түшкөн. 2025-жылы компаниянын таза кирешеси 706 миллион АКШ долларын түздү, ал эми алтын өндүрүү көлөмү 70 тоннага жетип, запастары көбөйдү.
Экологиялык инициативалар жана климат
Атмосферанын сапатын жакшыртуу максатында Бишкек жана Чүй облусунда сапатсыз көмүрдү пайдаланууга чектөөлөрдү киргизген ведомстволор аралык комиссия түзүлдү.
Дүйнөлүк банк тарабынан 50 миллион АКШ долларына долбоор ишке ашырылууда, ошондой эле KOICA тарабынан 10 миллион доллар финансылык колдоо менен «Кыргыз Республикасында абанын сапатын жакшыртуу» долбоору ишке ашырылууда. 2025-жылы экологиялык коопсуздук жана көмүртек нейтралдуулугу боюнча концепциялар бекитилди, ошондой эле эл аралык кызматташтык кеңейтилди.
Кен казуу секторуна 1 миллиард доллардан ашык инвестиция тартылды.
Көзөмөл жана биологиялык ар түрдүүлүк
2025-жылы 5749 мыйзам бузуулар катталды, анын натыйжасында 143,2 миллион сом зыян төлөндү. «Экооператор» мамлекеттик ишканасы түзүлүп, 74 миллион сом утилдөөдөн алынган төлөмдөрдү чогултту.
«Жашыл мурас» программасынын алкагында 8,2 миллион көчөт отургузулуп, «Ак Илбирс» экологиялык коридору түзүлдү. Ууланган барс саны өлкөдө 500дөн ашты.
Ысык-Көл жана корголуучу табигый аймактар
Ысык-Көлдө 99 рейд өткөрүлүп, мыйзамсыз балык уулоочу торлор жоюлду. Ошондой эле пластик буюмдарды пайдаланууга чектөөлөр киргизилди.
Атайын корголуучу табигый аймактарды 271 миң турист зыярат кылып, бюджетке 37,7 миллион сом киреше алып келди.
Материалдык-техникалык базаны бекемдөө
Министрликтин материалдык-техникалык базасын жакшыртуу үчүн жаңы административдик имараттардын курулушу башталды, 38 кызматтык унаа сатып алынды, заманбап лабораториялык жабдуулар, дрондор, фото капкындар жана талаа жабдуулары алынды.
2026-жылга пландар
Жыйналыштын жыйынтыгы боюнча 2026-жылга милдеттер белгиленди, анын ичинде геологиялык изилдөө иштерин кеңейтүү, экологиялык көзөмөлдү күчөтүү, санариптештирүүнү тереңдетүү жана климаттык саясатты ишке ашыруу. Министрлик табигый ресурстарды рационалдуу пайдалануу жана экологиялык коопсуздукту жана туруктуу өнүгүүнү камсыз кылуу боюнча ишин улантат.
