Исмаил Даиров, "Ортолук Азиянын Регионалдык тоо борбору" уюмунун директору жана Кыргызстандын экономика министринин мурдагы кеңешчиси, президент Садыр Жапаровго өлкөнүн регионалдык экологиялык кызматташууга катышуусун активдештирүү боюнча сунушун билдирди. Өзүнүн кайрылуусунда ал ошондой эле Эл аралык Аралды куткаруу фонду (МФСА) боюнча президенттик кызматты карап чыгууну сунуштады, бул регион ичиндеги өз ара аракеттенүүнү күчөтүп, эл аралык долбоорлорду тартууга жана Кыргызстандын суу жана климат маселелериндеги кызыкчылыктарын коргоого жардам берет деп баса белгиледи.
Даировдун айтымында, жарыяланган дебюрократизация курсуна карабастан, өлкөдө эл аралык экологиялык кызматташуу, суу ресурстарын башкаруу жана климаттык саясат боюнча негизги стратегиялык маселелер чечилбей калууда, бул Кыргызстандын кызыкчылыктарына түздөн-түз таасир этет.
Экология жана климат маселелери менен көп жылдан бери алектенген адис катары, ал 2016-жылдан бери Кыргызстан МФСАнын активдүү ишине фактически катышпагандыгын кабыл алгыс деп эсептейт. Эгемендүүлүк алган үч он жылдыкта өлкө бул уюмдун төрагалык кызматын ээлей алган жок.
МФСАдагы төрагалык реалдуу артыкчылыктарды берет, мисалы, донордук каражаттарды, эл аралык инвестицияларды тартуу, экологиялык долбоорлорду ишке ашыруу жана Ортолук Азия менен байланыштарды бекемдөө, бул болсо Кыргызстандын эл аралык аренадагы авторитетин жогорулатууга жардам берет.
Даиров бул маселени өлкөнүн жетекчилигине бир нече жолу көтөргөн, кайрылуулар жана сунуштар жөнөткөн, бирок системалуу чечимдер кабыл алынган жок, бул маселенин актуалдуулугун сактап калды.
Апрель айында Астанада мамлекет башчыларынын катышуусунда МФСАнын саммити жана регионалдык экологиялык саммит өтөт. Бул окуялар экология, суу ресурстары жана климаттык чакырыктар боюнча кызматташуу маселелерин талкуулоо үчүн маанилүү платформалар болуп саналат. Эгер Кыргызстан инициатива көрсөтпөсө, төрагалык мүмкүнчүлүгү башка өлкөгө өтүп кетиши мүмкүн, бул финансылык ресурстарды жана долбоорлорду жоготууга алып келет.
Регионалдык экологиялык кызматташуу, суу дипломатиясы жана климаттык саясат боюнча адистердин болушу маанилүү аспект болуп саналат. Квалификациялуу мамиле жок болсо, өлкө декларациялар менен чектелип, конкреттүү аракеттерге өтпөй калуу коркунучун жаратат.
Кыргызстан коңшу мамлекеттер менен кызматташууну өнүктүрүүгө кызыкдар, бул кызматташуу сөздөр менен гана чектелбестен, негизги маселелерде реалдуу инициативалар жана лидерлик менен көрүнүшү керек.
Келечектеги айларда президент эл аралык экологиялык форумдарга жана саммиттерге катышууну пландап жатат. Кыргызстандын позициясы улуттук кызыкчылыктарга жана профессионалдык экспертизага негизделиши өтө маанилүү.
Ошондуктан Даиров бул маалыматты президентке жеткирүүнүн зарылдыгын баса белгилеп, Кыргызстандын МФСАдагы жана регионалдык экологиялык кызматташууда катышуусуна өзгөчө көңүл бурууну сунуштады.
Ал бул тармакта убагында кабыл алынган чаралар өлкөнүн позицияларын бекемдөөгө, эл аралык кызматташууну кеңейтүүгө жана региондун туруктуу өнүгүүсүн камсыз кылууга жардам берет деп ишенет, - деп жыйынтыктады ал.
