Бүгүн, 27-февралда, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин орун басары жана суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министри Эрлист Акунбеков 2025-жылдагы экономикадагы реалдуу сектордун иши боюнча жыйынтыктоочу республикалык жыйынга доклад жасады, ошондой эле келечектеги өнүгүүнүн негизги көрсөткүчтөрү жана приоритеттери жөнүндө айтып берди.
Ал өз сөзүндө реалдуу сектордун экономикасы туруктуу өсүштү көрсөтүп, өндүрүш мүмкүнчүлүктөрүн бекемдегенин белгиледи. Акунбеков 2026-жылы өндүрүш көлөмүн көбөйтүүгө, инфраструктураны модернизациялоого жана жергиликтүү продукциянын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жакшыртууга басым жасалат деп айтты.
Анын айтымында, айыл чарба өлкөнүн ички жалпы өнүмүнө (ИЖӨ) 10% жакын салым кошуп, экономикалык жактан активдүү калктын 20% үчүн жумуш орундарын камсыз кылат. 2024-жылы айыл чарба продукциясынын көлөмү 396,8 миллиард сомду түзсө, 2025-жылы ал 459,7 миллиард сомго жетип, 63 миллиард сомго көбөйдү.
«Биздин негизги милдетибиз — өндүрүмдүүлүктү жогорулатуу жана агрардык секторду заманбап, атаандаштыкка жөндөмдүү жана рынокко багытталган тармакка айландыруу. Соңку жылдарда биз бул тармакка мамлекеттик колдоо көрсөтүүгө өзгөчө көңүл буруп келдик. 2025-жылы жеңилдетилген насыялоого 12,6 миллиард сом бөлүнгөн, ошондой эле айыл чарбасынын материалдык-техникалык базасы жакшырды, техника саны 92 миңге жетти», — деп кошумчалады ал.
Министрлер Кабинетинин орун басары ирригациялык инфраструктураны модернизациялоонун улантылып жаткандыгы тууралуу маалымдады. 2025-жылы 4 455 гектар жаңы сугат жерлер пайдаланууга берилди, бул 2024-жылдагы көрсөткүчтөрдөн 22 эсе көп. Ирригацияны өнүктүрүүгө республикалык бюджеттен 1,7 миллиард сом бөлүндү, долбоорлор боюнча 41 объектиде иштер жүрүүдө жана 33 объектте курулуш иштери жүргүзүлүүдө. 40 айылдык пунктка таза ичүүчү суу жеткирилди, 75 миңден ашык адам суу менен камсыз болду. Таза ичүүчү суу менен камсыздоо боюнча иш-чараларды ишке ашыруу үчүн 3,7 миллиард сом бөлүндү, 25 шаарда жана 601 айылда суу камсыздоо системасынын курулушу уланууда.
Энергетика сектору жөнүндө сүйлөп жатып, Акунбеков Кыргызстан жаңы өнүгүү фазасына кирип жаткандыгын белгиледи. Энергетикалык инфраструктураны модернизациялоо жана кеңейтүү боюнча комплекстүү чаралар ишке ашырылууда. 2025-жылы орнотулган кубаттуулук 213,6 МВт га көбөйдү, Токтогул жана Уч-Коргон ГЭСтериндеги гидроагрегаттарды алмаштыруунун жана Кемин районундагы 100 МВт кубаттуулуктагы күн энергия станциясы менен 44,6 МВт кубаттуулуктагы 8 чакан ГЭСтин пайдаланууга берилүүсүнүн натыйжасында. Ошондой эле, 2025-жылы Кыргызстан менен Тажикстандын ортосунда CASA-1000 электр өткөргүч линиясы пайдаланууга берилди, Камбар-Ата ГЭС-2де 120 МВт кубаттуулуктагы экинчи агрегатты киргизүү боюнча иштер жүрүп жатат. 2026-жылы 80,6 МВт жалпы кубаттуулуктагы 13 чакан ГЭС жана 850 МВт кубаттуулуктагы күн энергия станцияларын киргизүү пландалууда.
Кен казуу өнөр жайы жөнүндө Эрлист Акунбеков анын туруктуу өсүшүн жана бюджетке чоң салымын белгиледи. Кен казуучу компаниялардан алынган салык түшүүлөр 2024-жылы 41,5 миллиард сомду, 2025-жылы 65,4 миллиард сомду түздү, бул 58% өсүшкө тете.
Министрлер Кабинетинин орун басары курулуш тармагындагы жыйынтыктар жөнүндө да маалымдады. 2025-жылы 3,5 миллион квадрат метр объект пайдаланууга берилсе, 2024-жылы бул көрсөткүч 2 миллион квадрат метрди түзгөн. Өткөн жылы социалдык объектилердин саны 291ди түздү, бул 2024-жылга салыштырганда 61 объектке көп. Алардын ичинде 129 мектеп, 60 бала бакча, 26 медициналык объект, 35 маданият жана спорт объектиси, ошондой эле 41 социалдык инфраструктура объектиси бар. 2025-жылга карата курулуп жаткан объектилердин реестри 3 814 жаңы объектти камтыйт, 2024-жылы 3 567 объект болгон.
Акунбековдун айтымында, 2025-жылы «Менин үйүм» турак-жай программасынын алкагында курулуш үчүн 40,2 миллиард сом бөлүнгөн, бул 2024-жылга салыштырганда эки эсе көп. Учурда өлкөнүн аймактарында 80 660 батир курулууда, бул турак-жай фондун олуттуу түрдө көбөйтөт.
Ал транспорт тармагынын өнүгүшү жөнүндө да айтып берди. 2025-жылы 1 545 километр асфальтбетон жабындысы төшөлдү, бул 2024-жылдагы көрсөткүчтөрдөн эки эсе көп. Жол инфраструктурасын өнүктүрүүгө республикалык бюджеттен 43,4 миллиард сом бөлүндү. Балыкчы-Кочкор жолу Кочкор станциясына чейин жеткирилди, ошондой эле 43 километр негизги конструкциялар курулду, 2025-жылдын августунда Барскоон-Бедел унаа жолунун курулушу башталды, узундугу 150 километр.
Докладдын соңунда Эрлист Акунбеков авиация тармагы боюнча маалымат бөлүштү. Мамлекеттин аэропорттору өз каражаттарынын эсебинен 2,385 миллиард сомго үч учак сатып алышты. Авиапаркты Q400 моделиндеги учак менен толуктоо жана эки Airbus A321 сатып алуу пландалууда. Аэропорттордун ички инфраструктурасын модернизациялоого 8,4 миллиард сом бөлүндү. Учурда бардык 11 аэропорт сертификатталган жана кадимки режимде иштеп жатат.
Республикалык жыйын 2025-жылдагы жыйынтыктарды чыгаруу боюнча «Ынтымак Ордо» комплексинде президент Садыр Жапаровдун катышуусунда өтүп жатат.
Иш-чарага министрлер кабинетинин мүчөлөрү, мамлекеттик органдардын жетекчилери, президенттин облустардагы ыйгарым укуктуу өкүлдөрү, Бишкек жана Ош шаарларынын мэрлери, ошондой эле райондордун акимдери катышууда.
