27-февралда Кыргызстандын өкмөтүнүн орун басары жана суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министри Эрлист Акунбеков 2025-жылга карата реалдуу экономика секторундагы ишмердүүлүгү тууралуу отчетун республикалык жыйынга сунуштады. Өз сөзүндө ал негизги жетишкендиктерди жана келечекте көңүл бурула турган багыттарды белгиледи.
Ал 2025-жылдын жыйынтыгы боюнча реалдуу экономика сектору туруктуу өсүштү жана өндүрүш кубаттарын бекемдөөнү көрсөттү деп белгиледи. Келечекте өндүрүш көлөмүн көбөйтүү, инфраструктураны модернизациялоо жана жергиликтүү продукциянын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жакшыртуу приоритет болуп калат.
Акунбековдун айтымында, айыл чарба өлкөнүн ички дүң продукциясынын (ИДП) болжол менен 10%ын түзөт жана экономикалык активдүү калктын 20%ына жакын жумуш орундарын камсыз кылат. 2024-жылы жалпы продукциянын көлөмү 396,8 миллиард сомду түзсө, 2025-жылы бул көрсөткүч 459,7 миллиард сомго өстү, бул 63 миллиард сомго жакын өсүштү билдирет.
«Биздин негизги милдетибиз өндүрүмдүүлүктү жогорулатуу жана айыл чарба секторун заманбап, атаандаштыкка жөндөмдүү жана рынокко багытталган тармакка трансформациялоо. Соңку жылдары биз бул секторго мамлекеттик колдоого өзгөчө көңүл буруп жатабыз. 2025-жылы жеңилдетилген кредит берүү программаларына 12,6 миллиард сом бөлүндү, ал эми айыл чарба тармагынын материалдык-техникалык базасы кыйла бекемделди — айыл чарба техникасынын паркы 92 миң бирдикке жетти», — деди ал.
Акунбеков ошондой эле ирригация тармагында инфраструктураны модернизациялоо улантылып жатканын белгиледи. 2025-жылы 4 455 гектар жаңы сугаруу жерлери пайдаланууга берилди, бул 2024-жылга салыштырмалуу 22 эсе көп. Ирригацияга мамлекеттик бюджеттен 1,7 миллиард сом бөлүндү, бул программа боюнча 41 объекти пландаштырылып, 33 объектте курулуш иштери жүрүүдө. 40 айылда 75 миңден ашык адам таза ичүүчү суу менен камсыз болду. Бул максаттар үчүн 3,7 миллиард сом бөлүнүп, 25 шаарда жана 601 айылда суу камсыздоо системаларынын курулушу улантылууда.
Ошондой эле, Акунбеков өз сөзүндө энергетика тармагына байланыштуу маселелерди козгоду.
«Кыргызстан энергетика тармагынын жаңы өнүгүү этабына кирип жатат. 2025-жылы Токтогул жана Уч-Коргон ГЭСтериндеги гидроагрегаттарды алмаштыруу жана жалпы кубаттуулугу 44,6 МВт болгон 8 чакан ГЭСтин пайдаланууга берилүүсү менен орнотулган кубаттуулук 213,6 МВтка көбөйдү. Ошондой эле, ушул жылы Кыргызстан менен Тажикстандын ортосунда CASA-1000 электр өткөрүү линиясы пайдаланууга берилди. Камбар-Ата ГЭС-2деги 120 МВт кубаттуулукка ээ экинчи агрегаттын пайдаланууга берилүүсү да активдүү улантылууда. 2026-жылы дагы 80,6 МВт кубаттуулукка ээ 13 чакан ГЭС жана 850 МВт кубаттуулуктагы күн электр станциялары пайдаланууга берилет», — деп кошумчалады ал.
Кен казуу сектору тууралуу сөз кылганда, Акунбеков тармак туруктуу өсүштү көрсөтүп, бюджетке маанилүү салым кошуп жатканын белгиледи. 2024-жылы кен казуучу компаниялардан түшкөн салык түшүмдөрү 41,5 миллиард сомду түзсө, 2025-жылы 65,4 миллиард сомго жетти, бул 58%га өсүүнү билдирет.
Өкмөтүнүн орун басары курулуш тармагын да айтып өттү. 2025-жылы 3,5 миллион квадрат метр жаңы объект пайдаланууга берилсе, 2024-жылы бул көрсөткүч 2,0 миллион квадрат метрди түзгөн. Өткөн жылы 291 социалдык объект пайдаланууга берилди, бул 2024-жылга салыштырмалуу 61 объектке көп. Жаңы объекттердин арасында 129 мектеп, 60 бала бакча, 26 медициналык мекеме, 35 маданият жана спорт объекттери, ошондой эле 41 социалдык инфратүзүм объекти бар. Учурда курулушта 3 814 жаңы объект бар (2024-жылы — 3 567).
Анын айтымында, «Менин үйүм» программасынын алкагында 2025-жылы турак жай курууга 40,2 миллиард сом бөлүнгөн, бул 2024-жылга салыштырмалуу эки эсе көп. Учурда өлкөнүн аймактарында 80 660 батир курулууда, бул турак жай фондун кыйла кеңейтет.
Акунбеков ошондой эле транспорт инфраструктурасын өнүктүрүү тууралуу маалымат берди. 2025-жылы 1 545 километр асфальт-бетон жабындылары төшөлдү, бул 2024-жылга салыштырмалуу эки эсе көп. Жол инфраструктурасын өнүктүрүүгө 43,4 миллиард сом бөлүнгөн. Балыкчы-Кочкор темир жолу Кочкор станциясына жеткирилди, ошондой эле 43 километр негизги конструкциялар курулду. Барскоон-Бедел автожолунун курулушу 2025-жылдын августунда башталды, узундугу 150 километр.
Сөзүнүн аягында Эрлист Акунбеков авиация тармагын өнүктүрүү тууралуу маалымат бөлүштү. Мамлекеттин аэропорттору өз каражаттарынын эсебинен 2 миллиард 385 миллион сомго үч учак сатып алышты. Учак паркы Q400 моделиндеги учак менен толукталат жана эки Airbus A321 сатып алуу пландалууда. Аэропорттордун инфраструктурасын модернизациялоого 8 миллиард 400 миллион сом бөлүнгөн. Учурда 11 аэропорт сертификатталган жана кадимки режимде иштеп жатат.
Республикалык жыйын 2025-жылдын жыйынтыктарын чыгарууга арналган «Ынтымак Ордо» комплексинде өтүп жатат, анда президент Садыр Жапаров катышууда.
Иш-чарага ошондой эле министрлер кабинетинин мүчөлөрү, мамлекеттик мекемелердин жетекчилери, президенттин аймактардагы ыйгарым укуктуу өкүлдөрү, Бишкек жана Ош шаарларынын мэйлери, ошондой эле райондордун акимдери катышууда.
