2025-жылдын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги экология жана техникалык коопсуздук боюнча 3 619 текшерүү жүргүзүлгөн ишкерлер арасында жүргүзүлгөн текшерүүлөрдүн жыйынтыктарын чыгарды.
Ведомствонун маалыматы боюнча, бул текшерүүлөрдүн натыйжасында 3 619 акт түзүлүп, анда экологиялык мыйзамдарды бузуунун 10 666 фактысы катталды.
Аныкталган бузулууларды жоюу максатында 1 981 буйрук берилди, бул 7 777 бузулууларды жоюуга мүмкүндүк берди. Отчеттук мезгилде 4 879 бузуу фактысы белгиленди. Мамлекетке келтирилген жалпы зыян 130 млн 961 миң сомду түздү.
Жазалар жана өндүрүү жыйынтыктары
4 547 материал боюнча протоколдор түзүлүп, 73 млн 710 миң сом өлчөмүндө жазалар коюлду. 2025-жылдын 31-декабрына карата 66 145 000 сом өндүрүлдү, бул 89,7% өндүрүү деңгээлине туура келет.
Мындан тышкары, айлана-чөйрөгө келтирилген зыян боюнча 474 учур боюнча 57 251 000 сомдук доо арыздары берилди. Алардын ичинен 495 эпизод боюнча (мурдагы жылдардагы өтүп кеткен доо арыздарын кошкондо) 35 341 300 сом өндүрүлдү, бул 61,6% аткаруу деңгээлине туура келет.
Бузууларды категорияларга бөлүштүрүү:
* Атмосфералык аба – 1 030 учур, 22 млн 60 миң сом;
* Суу ресурстары – 244 учур, 5 млн 521 миң сом;
* Чарба калдыктары – 809 учур, 11 млн 720 миң сом;
* Жер ресурстары – 451 учур, 48 млн 926 миң сом;
* Өсүмдүк дүйнөсү – 248 учур, 6 млн 61 миң сом;
* Жаныбарлар дүйнөсү – 1 031 учур, 11 млн 627 миң сом;
* Өнөр жай коопсуздугу – 548 учур, 10 млн 706 миң сом;
* Тоо көзөмөлү – 349 учур, 8 млн 983 миң сом;
* Жер астын коргоо – 169 учур, 5 млн 354 миң сом.
Атмосфералык абаны коргоо боюнча чаралар
Атмосфералык абанын булганышы маселеси өлкөдө эң курч маселелердин бири болуп калууда. 2025-жылы активдүү көзөмөл чаралары жүргүзүлүп, натыйжасында 260 бузуу аныкталып, 6 478 000 сомдук жазалар коюлду.
Автотранспорт каражаттарын пайдалануу нормаларын ашып кеткендер менен күрөшүү максатында 472 унаа текшерилди. Натыйжада 231 мыйзам бузуу аныкталып, 3 854 500 сомдук жазалар коюлду.
Радиациялык жана экологиялык коопсуздук
2025-жылы экологиялык көзөмөл инспекторлору ведомстволор аралык комиссиянын курамында Чүй облусундагы «Каинды» темир жол контролдук өткөрмө пунктунда 51 текшерүү жүргүзүп, 159 вагондогу минералдык тыңайткычтардын радиациялык фонун текшеришти.
Профилактикалык жана маалыматтык иш
Өлкөдөгү экологиялык маданиятты жогорулатуу максатында 515 билим берүү иш-чарасы уюштурулду. Ишкердик субъекттерине экологиялык мыйзамдарды бузуунун алдын алуу үчүн 1 100 билдирүү жөнөтүлдү. Журналисттик каражаттарда 117 маалыматтык материал жарыяланды.
Жүргүзүлүп жаткан иш экологиялык мыйзамдардын сакталышын камсыз кылууга, айлана-чөйрөнү коргоого жана жарандардын коопсуздугун камсыз кылууга багытталгандыгы белгиленет. 2026-жылы бул ишти системалуу негизде улантуу пландаштырылууда.
