2026-жылдын 18-мартында Чүй облусунда Кореянын эл аралык кызматташтык агенттиги (KOICA) жана Кыргыз Республикасынын Су ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги тарабынан демилгеленип, жаңыланган Жаныбарларды идентификациялоо жана мониторинг жүргүзүү системасы (ЖИМС) боюнча пилоттук эксплуатация башталды. Бул тууралуу KOICAдан билдиришти.
Бул демилге өлкөдө жаныбарларды идентификациялоо жана мониторинг жүргүзүү боюнча комплексдүү интеллектуалдык системаны түзүү аркылуу «Жаныбарлардан алынган азык-түлүктөрдүн коопсуздугун жогорулатуу» долбоорунун бир бөлүгү болуп саналат. Ал азык-түлүк коопсуздугун башкарууну жакшыртууга жана мал чарба продукциясынын жеткирүү чынжырында ачыктыкты жогорулатууга багытталган.
Иш-чарага вице-министр Асель Кененбаева, Кыргызстандагы KOICAнын жетекчиси Лим Соён жана Ветеринардык кызмат, мал чарба, жайыттар жана азыктарды өнүктүрүү кызматынын орун басары Ишенбек Алмамбетов катышты. 5,5 миллион долларлык бюджетке ээ долбоор 2022-жылы башталып, 2026-жылдын аягында аяктайт.
Жаңы системанын текшерүүсү Чүй облусунда 19 пилоттук объектте жүргүзүлөт, алардын арасында 5 мал союу жайы, 5 ветеринардык-санитардык экспертиза лабораториясы (ВСЭЛ) жана 9 эт сатуу пункту бар. Системанын үзгүлтүксүз иштешин камсыз кылуу үчүн, райондук Ветеринардык кызматтарга жана пилоттук объекттерге техникалык колдоо көрсөтүүчү колл-центр түзүлөт.
Система мал чарба продукциясын жеткирүү чынжырындагы бардык этаптарда, багуудан баштап сатууга чейин, мониторинг жүргүзүүнү камсыздайт. KOICA маалыматтарды иштеп чыгуу борбору үчүн серверлер жана тармактык жабдууларды, ошондой эле райондук Ветеринардык кызматтар жана пилоттук объекттер үчүн ПК, ноутбуктар, принтерлер, этикетка принтерлери, электрондук таразылар, смартфондор жана QR-код окугучтарды камсыз кылды.
Эффективдүү мыйзамдар жана долбоордун катышуучуларынын потенциалын өнүктүрүү анын негизги аспектилери болуп саналат. Ветеринардык кызматтын 14 кызматкери Корея Республикасында окутуудан өтүп, корей системасын этап-этабы менен киргизүү процессин таанышышты. Ошондой эле KOICAнын адистери күчүндө болгон мыйзамдарга жакшыртууларды сунушташты. Системага катышууну кеңейтүү үчүн стимулдар талкууланууда, бул долбоордун узак мөөнөттүү туруктуулугун камсыз кылууга жардам берет.
Бул аракеттер системанын мониторинг жүргүзүү эффективдүүлүгүн жана ачыктыгын жогорулатат жана керектөөчүлөрдүн ишенимин бекемдейт деп күтүлүүдө, бул өз кезегинде коомдук саламаттыкты сактоону коргоого жардам берет.
