Америкалык аскерлер тарабынан берилген маалыматка ылайык, Киевге министр Дрисколл, АКШ армиясынын штаб башчысы генерал Рэнди Джордж жана Европа боюнча АКШ армиясынын командири генерал Крис Донахью кирген делегация келип, согушту токтотуу маселесин талкуулоого келди.
Дрисколл жана анын командасы өз визити учурунда бейшемби күнү Түркиядан кайтып келген Зеленский менен жолугушат.
Шаршемби күнү келген маалыматтарга ылайык, Вашингтон жана Москва жаңы тынчтык планын даярдашты, ал Украина тараптан олуттуу компромисстерди камтыйт. Бирок, учурда эки тараптан расмий ырастоо жок, деп билдирет Би-би-си.
«Министр Дрисколлдун командасы конфликтти токтотуу маселелери боюнча украин чиновниктер менен сүйлөшүүлөрдү өткөрүү жана фактыларды аныктоо максатында Киевге келди», — деди армиянын полковниги Дэвид Батлер өз билдирүүсүндө.
Дрисколл жана генерал Джордж — Дональд Трамп президенттик кызматка киришкен январдан бери Украинада сүйлөшүүлөрдү жүргүзгөн эң жогорку деңгээлдеги америкалык аскерий кызматкерлер.
Шаршемби күнү Дрисколл Украинанын коргоо министри Денис Шмыгаль менен жолугуп, кол алышкандыгын көрсөткөн сүрөт пайда болду.
Шмыгаль кийинчерээк X социалдык тармагында: «Биз президенттер Зеленский жана Трамп ортосунда жетишилген тарыхый коргонуу келишимдерин жүзөгө ашыруу боюнча негизги кадамдарды талкууладык», — деп жазды.
Ал ошондой эле Вашингтондун PATRIOT ПВО системасы үчүн 105 миллион доллар (80 миллион фунт стерлинг) өлчөмүндөгү жардам пакетин бекиткенине ыраазычылык билдирди.
CBS менен байланышкан украин чиновнигинин маалыматы боюнча, америкалык тарап аскерий кырдаалга жана ок атышууну токтотуунун мүмкүн болгон жолдоруна көңүл бурат.
Аты аталбаган чиновник: «Президенттер Зеленский жана Трамп учурдагы чектештик линияларында конфликтти токтотууну макулдашышкан жана коопсуздук кепилдиктерин талкуулашкан», — деп белгиледи.
Бул маалыматтар АКШ жана Россия согушту токтотуу боюнча жеке сунуштарды иштеп чыккандыгы тууралуу кабарлардын фонуна чыкты.
Axios, Financial Times жана Reuters маалыматтарына ылайык, бул пландар Украина өз аймагынан жана курал-жарактарынан кээ бир бөлүктөрүн баш тартууга, ошондой эле аскерий күчтөрүн кыйла кыскартууга мажбур болот дегенди билдирет.
28 пункттан турган тынчтык планын иштеп чыгууга Трамптын атайын өкүлү Стив Виткофф жана Путиндин элчиси Кирилл Дмитриев катышты.
BBC Ак үйгө жана Виткоффтун өкүлүнө комментарий алуу үчүн суроолорду жөнөттү.
Кремлдин пресс-катчысы Дмитрий Песков, өз кезегинде, бул маалыматтарга чоң маани бербестигин айтып, «биздин Анкоридждин рухуна болгон мамилебизге байланыштуу негизинен эч кандай жаңылыктар жок» деди, ал Путин менен Трамптын Аляскадагы жакында болгон жолугушуусуна шилтеме кылып.
Жолугушууда жетишилген келишимдер тууралуу маалыматтар азырынча жарыяланган жок.
Зеленский Россияга аймактык компромисстерге макул болбой турганын бир нече жолу баса белгилеген.
Киев жана анын батыштагы союздаштары, анын ичинде АКШ, кеңири фронт боюнча дароо ок атышуу токтотулушун талап кылышууда, бирок Москва бул мүмкүнчүлүктү четке кагып, Украина фактически капитуляция катары баалаган талаптарды кайталап жатат.
Россиянын тышкы иштер министри Сергей Лавров мурда Москва тарабынан тынчтык келишимине коюлган алдын ала шарттар, анын ичинде аймактык компромисстер, толугу менен өзгөрбөсү боюнча билдирген.
Ошол эле учурда Ак үйдүн өкүлү, Украинадагы атайын өкүл Кит Келлогг январда кызматын таштай турганын тастыктады, бул анын Сенаттын бекитүүсүн талап кылган кызматта 360 күндөн ашык иштөөсүнүн табигый аякташы болуп эсептелет.
Келлогг Трамптын администрациясында Украина үчүн маанилүү колдоочу болуп эсептелген, ал учурда президент көп учурда Россияны колдоп сүйлөгөндөй көрүнчү.
Axiosтун маалыматына ылайык, жаңы тынчтык планы 28 пункттан турат, алар төрт категорияга бөлүнөт: Украинадагы тынчтык, коопсуздук кепилдиктери, Европа боюнча коопсуздук жана АКШнын Украина жана Россия менен болгон келечектеги мамилелери.
Шаршемби күнү Axios Россия тарабынан басып алынган аймактар боюнча мүмкүн болгон аракеттер тууралуу маалыматтарды жарыялады.
Axiosтун маалыматына ылайык, план Россияга Донецк облусунун бардыгын өткөрүп берүүнү, АКШнын Крымды жана Донбасты россиялык деп таанууну, ошондой эле Запорожская жана Херсонская облустарындагы фронттук линияны тоңдурууну камтыйт.
Axios белгилегендей, Украина жана анын союздаштары буларды олуттуу компромисстер катары кабыл алышат. Ак үйдүн көз карашынан, эгер конфликт уланса, Украина бул аймактарды жоготууга мажбур болот, ошондуктан ал мүмкүн болушунча тезирээк келишимге жетишүүгө аракет кылышы керек.
Маалыматтарга ылайык, Трамптын администрациясы Донбасстын аймагын, анын ичинде Донецк жана Луганск облустарын Россиянын контролуна өткөрүүнү, бирок демилитаризацияланган зонага айлантууну сунуштоодо.
Запорожская жана Херсонская облустарындагы фронттук линия тоңдурулуп, Россия Украинага кээ бир такталбаган аймактарды өткөрүп берүүгө мүмкүнчүлүк берет.
АКШ Крымды жана Донбасты россиялык деп расмий түрдө таанууга даяр, бирок Украинага муну жасоого мажбур кылбайт, деп билдирет Axios.
Маалымат булактарынын маалыматы боюнча, президент Зеленский Улуттук коопсуздук жана коргоо кеңешинин катчысы Рустем Умеровго тынчтык планы боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү үчүн ыйгарым укук берген, жана анын көптөгөн комментарийлери 28 пункттан турган планга киргизилген.
Ошол эле учурда, Виткоффтон жазуу жүзүндөгү сунуштар болгон эмес, жана Умеров оозеки түшүндүрмөлөр менен макул болгон эмес, көптөгөн пункттар боюнча каршы пикирлер бар экенин белгилеген.
Виткофф Шаршемби күнү, 19-ноябрда, Зеленский менен Түркияда жолугушууга тийиш болчу, бирок бул сапарды кийинкиге калтырган.
Анткен менен, ал бул планды Умеров менен жумушчу жума башында Майамидагы жолугушууда талкуулаган.
Кирилл Дмитриев, Путиндин атайын элчиси, пландын ийгилигине оптимизм билдирди, Россия биринчи жолу чын эле угулуп жатканын айтты.
Ал пландын Путин менен Трамптын августта Аляскада талкуулаган принциптерине негизделгенин кошумчалады.
«Бул Европа боюнча узак мөөнөттүү коопсуздукту кантип камсыз кылууга болорун аныктаган, Украинадан гана эмес, андан да кеңири келишим», — деди Дмитриев.
Америкалыктар бул пландын «пайдаларын» европалык өлкөлөргө жана украиналыктарга түшүндүрүүгө аракет кылышууда.
Жаңы америкалык тынчтык планы, Financial Times жана Reuters эксперттеринин пикиринде, көп жагынан россиялык талаптарга негизделген.
FTнин Киевдеги кабарчысы Кристофер Миллер пландын, атап айтканда, украин армиясын эки эсе кыскартууну жана Украина Донбасстын бардыгынан баш тартуусун камтый турганын билдирди.
«Бул Украина тараптан капитуляция катары бааланат, ошондой эле Кремлдин максималисттик талаптары катары», — деп жазды Миллер.
Reuters да америкалык план украин аскерий күчтөрүн кыскартууну камтыйт деп тастыктады.
Эки булактын маалыматы боюнча, АКШ Зеленскийге бул сунуштар менен макул болууну сунуштады.
РБК-Украина басылмасы пландын Украинада узак аралыкка атуучу куралдардын болушун тыюу салууну да камтыганын кошумчалады.
