Бул тууралуу Turmushтун кабарчысына жергиликтүү тургун Бакыт Асакеев билдирди, ал чет элдик коноктор үчүн турларды уюштуруу менен алектенет.
Жергиликтүү уламыштарга ылайык, ушул үңкүрдүн бири «Хан-Салык» деп аталат, ал баалуу байлыктарды: бриллианттарды жана алтын буюмдарды жашырат.
Бакыт Асакеев түшүндүргөндөй, кыргыздар, кочмондор болуп, байлыктарын жаңы жерге алып кетүүгө жолдогу коркунучтардан улам мүмкүнчүлүк алышкан эмес. Ошондуктан алардын хандары жана бай-манаптары байлыктарын тоолорго жана үңкүрлөргө жашырышкан. «Хан-Салык» үңкүрү деңиз деңгээлинен 2700-2800 метр бийиктикте, Сары-Белдин кыштоосунун аймагында, Ит-Өлгөн тоосунда жайгашкан. Үңкүргө кирүү жана кайра түшүү үчүн кыргыздар аркандарды жана жаныбарлардын этинен жасалган сөңгөктөрдү колдонушкан, аларды жырыкка киргизип, баскычтар түзүшкөн. Жигиттер баалуу буюмдарды жашырганда, кире бериште дуба окушуп, ошол менен чет элдиктер үчүн байлыктарга кирүүнү жабышкан. Үңкүрдүн жанында мусулмандар үчүн ыйык жазма табууга болот, - деди ал.
Бакыт ошондой эле 1985-1986-жылдары орус альпинисти «Хан-Салык» үңкүрүнө Жел-Тегирмен чокусунда келип, ал жерде калың териден жасалган обложкадагы байыркы китеп - Куранды тапканын белгиледи.
«Мен бул китепти өз көзүм менен көргөм. Ал айдан ачык, эскирген, бирок альпинист байлыктарды көрдүбү же жокпу, билдирген эмес», - деп кошумчалады ал.
