Долбоор конституциялык реформалар менен алектенген комиссия тарабынан сунушталды.
gov.kz сайтында Казакстандын жаңы Конституциясынын долбоору пайда болду.
Негизги мыйзамды иштеп чыгуу жарандардан, саясий партиялардан, коомдук уюмдардан жана эксперттерден келген сунуштарды талдоо негизинде, ошондой эле ачык талкуулар жана жаңы нормаларды кылдат иштеп чыгуу натыйжасында жүргүзүлдү.
Конституциялык реформа боюнча идеяны президент Касым-Жомарт Токаев баштаган, ал 2025-жылдын 8-сентябрында жылдык кайрылуусунда бир палаталуу парламент түзүүнү сунуштаган. Бул саясий системаны толугу менен жаңыртууга жана жасалма интеллект доорунда өлкөнүн социалдык-экономикалык өнүгүүсүнө оң таасир көрсөтүүгө багытталган.
Жакында, 8-октябрда, парламенттик реформа үчүн жумушчу топ түзүү тууралуу буйрук кол коюлду, анын курамына белгилүү укук таануучулар, эксперттер жана ар кандай саясий партиялар менен уюмдардын өкүлдөрү кирди.
Жарандар да талкууларга активдүү катышып, өз пикирлерин жана сунуштарын e-Otinish жана eGov платформалары аркылуу жөнөтүштү.
Тагыраак айтканда, жаңы реформаны талкуулоо жарым жылга созулуп, жумушчу топ калк тарабынан 2000ден ашык сунуштарды иштеп чыкты.
2026-жылдын январь айында V улуттук курултайда президент иштин жыйынтыктарын чыгарды, келечектеги өзгөрүүлөр боюнча өз көргөнүн сунуштады.
Токаев баштапкы этапта өзгөртүүлөр Конституциянын 40га жакын беренесин камтыйт деп күтүлгөнүн, бирок иш процессинде өзгөртүүлөрдүн саны кыйла көбөйөрү белгилүү болгонун айтты, бул саясий жана социалдык жашоонун көптөгөн аспектилерин камтыйт.
21-январда 130 мүчөдөн турган конституциялык комиссия түзүлдү, анын курамына улуттук курултайдын өкүлдөрү, белгилүү укук таануучулар, мамлекеттик кызматкерлер, медиа жетекчилери жана ар кандай тармактардан эксперттер кирди. Бул өлкөнүн бардык социалдык топторунун жана региондорунун кызыкчылыктарын эске алууга мүмкүндүк берди.
Комиссияны Конституциялык соттун төрайымы Эльвира Азимова жетектеди, ал эми анын орун басарлары болуп Ерлан Карин, мамлекеттик кеңешчи, жана Аида Балаева, вице-премьер жана маданият жана маалымат министри дайындалды.
Комиссиянын бардык жыйыны ачык өтүп, түз эфирде трансляцияланды, бул иштин кеңири маалымат каражаттарында чагылдырылышын камсыз кылды.
Пикирлер, эскертүүлөр жана сунуштар укук таануучулар, укук коргоочулар, депутаттар, саясатчылар жана башка эксперттер тарабынан айтылды.
Иш процессинде комиссия Конституциянын бардык бөлүмдөрүнө жана 77 беренесине тиешелүү сунуштарды терең талдап чыкты, бул жалпы тексттин 84%ын түзөт. Бул Казакстандын жаңы Конституциясын түзүү идеясын колдоого негиз берди.
Жаңы негизги мыйзамдын концептуалдык өзгөрүүлөрү мамлекеттин адамга багытталгандыгын жакшыртууга, Казакстан элинин актуалдуу баалуулуктарын жана принциптерин чагылдырууга, ошондой эле республиканын саясий институттарынын натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган.
Сунуштарды топтоо e-Otinish жана eGov платформалары аркылуу уланууда.
Казакстандык жарандар жаңы Конституция боюнча акыркы чечимди жалпы улуттук референдумда кабыл алышат.
Сүрөт www
