Ключевой шагом болуп насыялардын баасына мыйзамдык чектөө киргизүү болду. 2024-жылдын майында Кыргыз Республикасынын «Ломбарддык ишмердүүлүк жөнүндө» мыйзамына өзгөртүүлөр киргизилди, анда жылдык эффективдүү пайыздык ставка (ЖЭПС) үчүн чектөө белгиленди. Эми бул ставка төмөнкү формула боюнча эсептелет: НБКРдин орточо салмактуу номиналдык ставкасы плюс 12%. Регулятордун баамында, бул чектөө насыялардын азыркы учурда жылына 30% деңгээлинде берилүүсүнө алып келди, бул өзгөчө катышуучулар 100–300% жылдык ставкаларды белгилеп жаткан учурда жагымдуу таасир этти, деп көрсөтүлгөн билдирүүдө.
Мындан тышкары, насыянын шарттарына ачыктык талаптары күчөтүлдү. Ломбарддар эми кардарларга пайыздар, мөөнөттөр жана пайыздарды эсептөө тартиби жөнүндө толук жана түшүнүктүү маалымат берүүгө милдеттүү. Ошондой эле, жашыруун төлөмдөргө тыюу салынгандыгы баса белгиленет — кепилдикти сатып алууда кошумча шарттардын белгилүү болушу сыяктуу кырдаалдар эми жол берилбейт.
Экинчи маанилүү аспект — карыз алуучулардын маалыматтарын коргоо. Мамлекеттик финансылык көзөмөл кызматынын маалыматы боюнча, карыз алуучулар жана насыялар жөнүндө маалыматтарды кредиттик бюролорго өткөрүү практикалары чектелди, бул жеке маалыматтарды коргоо жана кыска мөөнөттүү ломбарддык насыялардан улам кредиттик тарыхтын начарлашын алдын алуу максатында иштелип чыккан. Бул чечим Министрлер Кабинети тарабынан да колдоого алынды: 2024-жылдын 6-ноябрындагы №671 токтому менен насыянын суммасы 200 000 сомдон ашпаса, кредиттик бюролорго маалымат өткөрүүгө тыюу салынды.
Ведомствонун маалыматы боюнча, реформалардын негизги максаты кошумча чектөөлөрдү түзүү эмес, рынокто ачыктыкты жогорулатуу болуп саналат. Бул карыз алуучуларга насыянын баасын алдын ала түшүнүүгө жана күтүлбөгөн шарттардан качууга мүмкүндүк берет. Мындай өзгөрүүлөр эсептөөлөр, комиссиялар жана кепилдиктерди кайтаруу боюнча талаш-тартыштардын санын азайтууга алып келет деп күтүлүүдө, бул регулятордун көңүл борборундагы тармактар.
