
Пакистан менен Афганистан ортосундагы чек кайрадан аскердик аракеттердин борборуна айланды. Жаңы эле бир нече айлык тынчтыкка жеткенден кийин, Исламабад жана Кабул кайрадан активдүү каршылашууга киришти. Жаңы эскалациянын себеби 2026-жылдын 22-февралында Пакистан армиясынын авиациясы Хост жана Пактика провинцияларындагы аймактарга сокку урган. Исламабад бул соккулардын максаты ТТП ("Техрик-е Талибан Пакистан") террордук тобунун базалары экенин билдирүүдө, бирок Кабул бул маселени өзүнүн суверенитетин бузуу катары кабыл алды. Жообунда талибдер Дюрандын сызыгы боюнча "специальная операция" баштап, пакистандык чек ара постторуна артиллерия жана күтүүсүз FPV-дрондорду колдонуп кол салды.
Бул конфронтация ар кандай доорлордун жана аскердик стратегиялардын кагылышуусун билдирет. Бир жагынан, биз 660 миң адамдан турган, заманбап F-16 жана JF-17 истребителдери менен жабдылган ядролук держава Пакистанды көрүп жатабыз. Экинчи жагынан, 200 миңден аз адамдан турган, тек гана трофейдик вертолеттор жана квадрокоптерлер менен жабдылган талибдердин тажрыйбалуу отряддары бар. Бирок Исламабаддын технологиялык артыкчылыгы "Талибан" тарабынан партизандык тактикаларда уникалдуу тажрыйба менен кагылышууда. Талибдер татаал ландшафтты жана жергиликтүү пуштун племелери тарабынан көрсөтүлгөн колдоону пайдаланып, чек араны көзөмөлдөө аракеттерин пакистандык аскерлер үчүн чарчата турган капканга айландырууга жөндөмдүү.
Конфликттин негизги себеби Дюрандын сызыгы — XIX кылымдагы колониялык мурас, пуштундардын жерлерин жасалма түрдө бөлүп койгон. 1947-жылдан бери афган бийликтери бул чекти тааныбайт, аны шарттуу деп эсептешет. Учурда бул аймак "сары аймак" болуп калды, анда мамлекеттердин кызыкчылыктары жана көп кылымдык племелдик байланыстар кесилишет. Исламабад үчүн аскердик операциялар көп учурда ички көйгөйлөр жана Белуджистандагы сепаратизм фонуна карата калк алдында "бетти сактоо" жолу болуп саналат. Кабул болсо, өз кезегинде, тышкы коркунучту коомду консолидирлөө жана радикалдуу жоокерлердин энергиясын тышкы душманга буруу үчүн колдонуп жатат.
Эксперттер узак мөөнөттүү масштабдуу согуштун мүмкүн эместигин белгилешет. Пакистан оор экономикалык абалда жана чыгышта Индия менен туруктуу каршылашууну эске алганда, эки фронтто толук масштабдуу кампания жүргүзө албайт. Ошол эле учурда Кабул Иранга (Чабахар порту) жана Борбордук Азияга болгон соода маршруттарын активдүү өнүктүрүп, пакистандык транзитке болгон көз карандылыгын азайтууга аракет кылууда. Бул жаңы реалдуулукту жаратууда: өлкөлөр арасындагы экономикалык ажырымдар алардын туруктуу эмес мамилелерин курчутууда. Чек арасында пуштундардын кызыкчылыктары үстөмдүк кылып, ТТП тобу иштеп жатканда, Дюрандын сызыгы боюнча жергиликтүү зомбулук жарылуулары регионалдык саясат үчүн кадимки фон болуп калат. Исламабад жана Кабул соккуларды алмаштырууну улантып, чоң согуштун чегинде тең салмактуулукту сактоого аракет кылышат, бул эч бир тарапка пайда алып келбейт, бирок эки тарап күн сайын даярданып жатышат.