Отун контрабандасы, жеке ишкерлердин салык салуусу, ошондой эле бирдиктүү жана жер салыгы боюнча суроолор өзгөчө актуалдуу болуп жатат. Учурда Мамлекеттик салык кызматы ишкерлерге алардын милдеттери жана жеткиликтүү жеңилдиктер тууралуу активдүү түшүндүрүү иштерин жүргүзүүдө. Салык мыйзамдарын бузуу учурларында кызмат тиешелүү органдар менен кызматташат. Бул маселелер IV Элдик курултайда да талкууланган.
Салыктар мамлекеттик бюджеттин негизги кирешесин түзөт. 2025-жылы салык түшүүлөрүнүн эсебинен мамлекет бардык чыгымдарын гана эмес, социалдык долбоорлорду каржылап, инфраструктураны жакшыртууга да жетишти. Өткөн жыл Мамлекеттик салык кызматы жана мамлекеттик бюджет үчүн рекорддук жыл болду.
Каржылык көрсөткүчтөр:
- 2025-жылы салык жана камсыздандыруу түшүүлөрү 391,8 млрд сомду түздү.
- 2024-жылга салыштырганда, өсүш 90 млрд сомго жакын болуп, 129,6% түздү.
- Салык кирешелери 80,2 млрд сомго көбөйсө, камсыздандыруу төлөмдөрү 9,3 млрд сомго өстү.
Салык жыйымдарынын өсүшүнүн себептери:
- Бизнести легалдаштыруу боюнча эффективдүү чаралар.
- Фискалдык басым жана кол менен көзөмөлдүн ордуна заманбап кызматтарга жана санариптик технологияларга өтүү.
- Салык базасын кеңейтүү аркылуу ставкаларды жогорулатпастан өсүш камсыздалды.
- Экономиканын приоритеттүү секторлору үчүн салык жүгүн азайтуу жана салык жеңилдиктерин кеңейтүү боюнча туруктуу саясат.
- Отчеттуулукту берүү процессин жөнөкөйлөтүү жана ашыкча текшерүүлөрдөн баш тартуу.
- Айрым көзөмөл чараларын жокко чыгаруу.
«Кичи жана орто ишканалардын саны 12%га өстү, азыр алардын саны 20 миңди түзөт. Бул ишканалардагы жумушчулардын саны 5,3%га көбөйүп, 617 миң адамга жетти. Биз бизнестин шарттарын жакшыртууну улантууну пландап жатабыз: ачык жана ыңгайлуу эрежелерди киргизүү, туруктуу каржылык колдоо көрсөтүү жана негизсиз административдик тоскоолдуктардан коргоо, бардык жарандар үчүн тең мүмкүнчүлүктөрдү түзүү. Мамлекет жаңы баштагандар үчүн да, тажрыйбалуу ишкерлер үчүн да ишенимдүү өнөктөш болот».
Элдик курултайдын алкагында делегаттар Мамлекеттик салык кызматынын өкүлдөрүнө түздөн-түз кайрылууга мүмкүнчүлүк алышты, бул мурдагы жылдарга салыштырмалуу маанилүү өзгөрүү болуп саналат. Кызмат делегаттар тарабынан көтөрүлгөн маселелер боюнча жүргүзүлүп жаткан чаралар тууралуу «Кабар» агенттигине маалымат берди.
«Кайрылуулар негизинен жеке ишкердик, жумушчуларды салык салуу, жер салыгы, жергиликтүү бюджеттерге салык түшүүлөрү, отун контрабандасы менен күрөшүү, ошондой эле бирдиктүү жана эки эселенген салык боюнча болду», — деп белгиленет билдирүүдө.
Мамлекеттик салык кызматы төмөнкү түшүндүрмөлөрдү берди:
- Жеке ишкердикти токтотуу үчүн каттоодон чыгаруу тартиби, салык милдеттерин текшерүү боюнча маалымат берилди, ошондой эле документтерди электрондук түрдө берүү мүмкүнчүлүгү бар.
- Салык башкарууну модернизациялоо алкагында мамлекеттик реестрлердин маалыматтарына негизделген жер салыгын автоматтык эсептөө механизмин киргизүү, салык төлөөчүлөргө салык суммасын алуу мүмкүнчүлүгүн берет.
- Ишкерлерге киреше салыгын жана камсыздандыруу төлөмдөрүн эсептөөнүн туура ыкмалары түшүндүрүлдү, ошондой эле формалдуу эмес жумушту аныктоо боюнча чаралар күчөтүлдү.
- Кенен чектеш аймактарда отунду мыйзамсыз ташуу боюнча укук коргоо жана бажы органдары менен биргеликте көзөмөл жүргүзүлүүдө.
- Ишмердиктин түрүнө жараша бирдиктүү салыкты колдонуу боюнча түшүндүрүү иштери жүргүзүлүүдө.
- Кыргызстан башка өлкөлөр менен түзгөн келишимдерди түшүндүрүү боюнча иштер жүргүзүлүүдө, бул эки эселенген салык салуунун алдын алууга жардам берет, ошондой эле чет өлкөдө төлөнгөн салыкты Кыргызстандагы милдеттерди эсептөөнүн негизинде эске алуу боюнча маалымат берилүүдө.
