Turmush агенттигинин кабарчысы менен болгон маегинде фермер 10 жыл мурун алты кой сатып алганын — эки кадимки койдун баасына. «Алар абдан чоң болчу. Азыр арашан породасында мындай чоң койлорду кездештирген жокмун. Ал учурда бул порода дагы кеңири белгилүү эмес эле, мен да көп нерсени түшүнбөйт элем. Ошондуктан, бул барандарыны кафе менен эт катары саткам. Кийин арашандарга кызыгып, алардын өзгөчөлүктөрүн изилдей баштадым жана беш жыл мурун чын дилимден аларды багууга кириштим. Азыр өз чарбамды кеңейтүүгө жана өнүктүрүүгө аракет кылып жатам. Селекцияны жакшыртуу үчүн тааныш малчылардан эң жакшы барандары алам. Буга чейин эң жакшы жаныбарларды кой багууга жаңы киришкендерге бекер берип жүрдүм — жакшы ниет менен, мусулмандар салтына ылайык бири-бирине жардам берүү үчүн. Ал эми быйыл эч кимге бербейм деп чечтим, толук масштабда багууга киришем», - деди Рыскулбеков.
Анын айтымында, анын чарбасында белгилүү арашан породасындагы койлордун тукумдары бар. «Быйыл 200 миң сомго белгилүү барандын тукумун сатып алдым, аты Вован, аны багууга киргиздим. Мындан тышкары, менде Кинжал бар — Аманат баранынын тукуму. Ошондой эле Шерой аттуу барандын тукумун сатып алдым — аны кийинки жылы пайдаланууну пландаштыруудамын. Сүрөттө көрүп жаткан бараны — Кинжал. Кыргызстанда чыгарылган арашан породасы өнүгүп, убакыттын өтүшү менен дүйнө жүзүнө белгилүү болот деп ишенем. Азыркы учурда аны коңшу өлкөлөрдө гана эмес, Европада да билишет», - деп бөлүштү малчы.
2021-жылдын апрель айында Ауыл чарба, суу чарба жана региондорду өнүктүрүү министрлиги «Арашан» аттуу жаңы кыргыз эт-салмагы кой породаcын каттады.
«Арашан» кой породаcынын башка породалардан айырмасы:
- кыргыз эт-салмагы кой породаcы «Арашан» 1970-2021-жылдар аралыгында КРнын фермер чарбаларында чыгарылган. Порода түзүүдө 1977-жылы Тажикстандан алып келген гиссар породасындагы барандары колдонулган, аларды жергиликтүү жүндүү энеси менен айкалыштырган. Экинчи муундагы жаныбарлар, каалаган типке жооп берген, «өзүндө» багылган.
- кыргыз эт-салмагы кой породаcы «Арашан» мыкты эт-салмагы сапаттарына, чоң өлчөмгө, курдюкка, жогорку өсүү жана өнүгүү энергиясына ээ, жогорку тоолуу жана өрөөндүү талааларда кармоого жакшы ылайыкташкан.
- кыргыз эт-салмагы кой породаcы «Арашан» компакттуу дене түзүлүшүнө, канааттандырарлык экстерьерге, бекем конституцияга, жеңил жана бышык скелетке ээ.
- барандары жана энеси кыска.
- 7-8 айлык козулардын жандуу массасы 48–61 кг, бир жаштагы жаш жаныбарлар – 60-78 кг жана чоң барандары – 109-177 кг.
- төрт генеалогиялык линия түзүлгөн.
Республика боюнча бул породанын койлору 5 миң 832. Козунун болжолдуу баасы 1 миң доллар, койлордун баасы - 5 миң доллар.
