Turmushтун кабарчысы берген маалыматка ылайык, валериана тамырын алуу Мамандын айылында башталды. Азыркы учурда чийки тамырдын баасы килограммына 70 сомду түзөт.
Шерик Табылдиев, Мамандын айылындагы «Нурдан» фермердик чарбасынын жетекчиси, мындай деди: «Биз аны жыйноо, жуу жана кургатуу менен алектенебиз. Мурда бардык иштер кол менен жүргүзүлчү, бирок азыр биз техника колдонуп жатабыз, бул сапатты кыйла жакшыртат. Кол менен жуу жана кургатуу кээде тамырдын абалын начарлатчу, мисалы, жетиштүү кургатпагандыктан ал чирип кетиши мүмкүн. Азыр фермерлер жыйналган тамырды фабрикага тапшырып, ал жакта экспортко даярдалат. Экспорттук баалар азырынча белгиленген жок, бирок биз фермерлерден килограммына 70 сомго тамыр сатып алабыз».
2023-жылы Turmush Мамандын айылында валериананын («мышык тамыр») көпчүлүгүн жергиликтүү аграрийлер өстүрөрүн билдирген.
Өткөн жыл менен салыштырганда, бул сезондо валериананын сатып алуу баалары дээрлик 1,6 эсе төмөндөп, 95 сомдон 60 сомго чейин түшкөн. Мисалы, 2019-2020-жылдары жергиликтүү тургундар валериананы килограммына 300-350 сомго сатышкан.
Мамандын айылында валериана өстүрүлгөн жалпы аянт 350 гектарды түзөт. Жыйноо мезгилинин башында килограммына 60 сом болот деген маалымат берилген.
Канатбек Осмонов, Мамандын тургуну, валериананы 4 жылдан бери өстүрүп келет. «Мен валериананын картошкадан көбүрөөк пайда алып келерин ойлойм. Биз бул дары чөптү дайыма жарнамалап турабыз. Өткөн жылы валериана 95 сомго сатылган, ал эми быйыл 60 сомго да сатып алуучулар жок. Спрос жок болгон шартта, биз жыйналган түшүмдү үйгө кайра алып келип, тазалайбыз. Негизинен, кайра сатып алуучуларга сатабыз. Жыйноо үчүн жумушчу жалдоо 2000-3500 сомго турат, бул биз үчүн олуттуу финансылык жүк болду», - деп бөлүштү Осмонов.
Turmush мурда Октябрь айыл аймагынын Ак-Суй районунун тургундары да валериана жана календула өстүрүү менен активдүү алектенишип, бул дары чөптөр үчүн аянттарды кеңейтип жатканын билдирген.
2020-жылы валериана жана календула 90 гектарга отургузулса, 2021-жылы алардын аянты 250 гектардан ашып кеткен.
Айыл тургундары 2020-жылы көчөттөр 1 сомдон сатылганын, ал эми 2021-жылы баасы үч эсе жогорулап, 3 сомго жеткенин белгилешти.
2020-жылы, жергиликтүү тургундардын маалыматы боюнча, валериананын килограммы 300-350 сомго сатылган, ал эми календула 220-300 сомдун арасында болгон.
Мындан тышкары, 2020-жылы Германиядан валериананын 200 тоннага буйрутма келип түшкөн.
Turmush ошондой эле Иссык-Куль облусунун фермерлери валериананы өстүрүү аркылуу 450 миңден 1 миллион сомго чейин киреше таба аларын билдирген.
