- Бул маалыматтар Мамлекеттик сот актылары реестринен алынган.
Сот айыпталуучу, жабырлануучунун ишеними менен пайдаланып, ар кандай шылтоолор менен эки унааны ээлеп алганын аныктады. Андан кийин ал бул унааларды үчүнчү жактарга сатып, алынган акчаны өз муктаждыктарына жумшады, бул жабырлануучуга олуттуу материалдык зыян келтирди.
Биринчи инстанцияда айыпталуучу күнөөлүү деп табылып, эркинен ажыратуу түрүндөгү жаза алды, бирок пробациялык көзөмөл колдонулду, ошондой эле жабырлануучуга 900 миң сом төлөө милдети жүктөлдү.
Айыпталуучу М. Н. орто билимге ээ, ажырашкан, үч баланын атасы, иштебейт жана мурда соттолгон.
Жабырлануучу апелляция менен кайрылып, жазага болгон жетишсиз катуулукту жана зыяндын ордун толтуруу жоктугун белгиледи. Айыпталуучунун коргоочусу болсо, өкүмдү жокко чыгарууну жана ишти жабууну талап кылды.
Апелляциялык коллегия пробациянын туура эмес колдонулгандыгын жана жабырлануучунун пикири эске алынбаганын, ошондой эле кылмыштын коомдук кооптуулугун эске албаганын аныктады. Натыйжада сот пробациялык көзөмөлдү жокко чыгарып, үч жыл эркинен ажыратууну белгилеп, камактагы чараны сактап калды. Зыяндын суммасы өзгөрүүсүз калды.
Чечим дароо күчүнө кирди жана кассациялык тартипте даттанууга болот.
Окуялар:
2024-жылдын 10-февралында саат 10:00 чамасында айыпталуучу М. Н., таанышына, Кочкор-Ата шаарынын тургуну А. С. 1983-жылы туулган, анын «ДЭУ Ланос» унаасын (баасы 170 000 сом) кайтарып берүүгө убада берип, ошол унаа менен кетип калган. Андан кийин ал бул унааны 80 000 сомго Д. А. Э., 1988-жылы туулган, унааларды кайра сатуу менен алектенген адамга саткан жана акчаны өз муктаждыктарына жумшады. Натыйжада А. С. 170 000 сомдук олуттуу зыян тартты, бирок ал тергөө учурунда толукталды.
Муну токтотпостон, М. Н. алдамчылык аракеттерин улантты. 2024-жылдын 20-февралында саат 20:00 чамасында, кайрадан А. С.ны алдап, ал 2018-жылы чыгарылган «Хендай Соната» унаасын (баасы 900 000 сом) ээлеп алды, Жалал-Абадга баруу үчүн кайтарып берүүгө убада берип. Бирок унаа кайтарылган жок, бул 900 000 сомдук зыянга алып келди.
Биринчи инстанциянын сот чечими:
2025-жылдын 3-мартында Ноокен райондук соту М. Н.ны сот залында пробациялык көзөмөл астында бошотуп, жабырлануучу А. С.га 900 миң сом төлөөгө милдеттендирди, пробациялык көзөмөлдү Базар-Коргон районунун пробациялык органдарына жүктөдү.
Эки тараптын апелляциялары:
Соттун чечими менен макул болбой, жабырлануучу А. С. апелляция берди, анын «ДЭУ Ланос» унаасын 80 000 сомго сатканын жана «Хендай Соната» унаасын уурдап алганын көрсөткөн. Жабырлануучу «Хендай Соната» унаасынын учурдагы базар баасы 1 160 000 сом экенин белгиледи. Ал өкүмдү өзгөртүп, айыпталуучуга үч жыл эркинен ажыратууну жана 1 160 000 сомду өндүрүүнү өтүндү. Ошол эле учурда айыпталуучунун адвокаты И. А. апелляция берди, «ДЭУ Ланос» кайтарылганын жана тараптар тынчтыкка келгенин айтып, ошондуктан өкүмдү жокко чыгарууну жана ишти жабууну өтүндү.
Апелляцияларга каршы эч кандай каршылык болгон жок.
Үй-бүлө сунушу:
Жыйындын жүрүшүндө жабырлануучу А. С. айыпталуучу М. Н. анын үйүнө энеси менен келип, үй-бүлөлүк жагдайлары жөнүндө алдамчы маалымат берип, анын колун сураганын билдирди. Жабырлануучуну өз ниеттерине ишендиргенден кийин, ал ага турмушка чыгууга макул болду. Андан кийин М. Н. унаалар боюнча алдамчылыгын улантып, документтерди алып, Россияга кетип калды, зыянды толуктабай.
Сот жыйындарынын жүрүшү:
Жыйындын жүрүшүндө адвокат Б. А. айыпталуучу атын жана фамилиясын алмаштырганын, жоопкерчиликтен качып жатканын айтты. Ал пробациялык көзөмөлдү жокко чыгарууну жана жабырлануучунун талаптарын канааттандырууну өтүндү. Айыпталуучу М. Н. күнөөсүн мойнуна алып, кечирим сурап, унааларды жол кырсыгынан кийин оңдоо үчүн сатканын түшүндүрдү. Анын адвокаты А. Н. жабырлануучу моралдык зыян боюнча далилдерди бербегенин айтып, жабырлануучунун апелляциясын канааттандыруусуз калтырууну өтүндү.
Мамлекеттик айыптоочу Т. К. биринчи инстанциядагы сот жабырлануучунун пикирин эске албаганын жана М. Н.нын күнөөсү далилденгенин белгиледи. Ал өкүмдү өзгөртүп, эркинен ажыратууну белгилөөнү өтүндү.
Жыйынтык:
Кылмыш алдамчылык катары квалификацияланат, алдамчылык жолу менен башкалардын мүлкүн ээлеп алуу. Соттук коллегия бардык жагдайларды талдап чыгып, биринчи инстанциядагы сот өтө жумшак жаза белгилегенине, кылмыштын оорлугун жана жабырлануучунун пикирин эске албаганына келди. Облсуд Ноокен райондук сотунун өкүмүн өзгөртүп, жабырлануучунун апелляциясын жарым-жартылай канааттандырып, коргоо тараптын апелляциясын канааттандырбай калды (пробациялык көзөмөл жокко чыгарылды, үч жыл эркинен ажыратуу белгиленди, материалдык зыяндын суммасы өзгөрүүсүз калды).
