Страховдук төлөмдөрдүн төмөндөтүлүшү жана «ортача айлык акыдан» киреше салыгын кармоо бизнести кызматкерлерди легалдаштырууга түрттү, - эксперт

Владислав Вислоцкий Өзгөчө
VK X OK WhatsApp Telegram
- «Айсалык» аянтында салык юристи Каныбек Чериков эмгек укугу боюнча эксперт Эльдар Таджибаев менен Кыргызстандагы көлөкө секторундагы жумушчулардын үлүшүнүн азайышынын себептерин талдоо үчүн жолугушту.

Таджибаевдин белгилөөсү боюнча, үч жыл мурун 73% жумушчулар расмий эмгек мамилелерин түзбөй, формалдуу эмес сектордо болушкан. Ал Улуттук статистика комитетинин маалыматын келтирип, 3 миллионго жакын эмгекке жарамдуу калктын болгону 450 миңи расмий эмгек келишимдерине ээ экенин, ошондой эле 500 миңдей жеке ишкер жана патент менен иштегендер бар экенин айтты. «Ошентип, 3 миллион адамдын ичинен болгону 2 миллион адам расмий иштеп жатты», — деп кошумчалады эксперт.

Учурда Таджибаевдин баамында, жумуш менен камсыз болгондордун жарымынан көбү расмий жумуш ордуна ээ. Бул жаңы мамлекеттик чаралар менен байланыштуу, анын ичинде камсыздандыруу төлөмдөрүнүн 27,25% дан 12,25% га төмөндөтүлүшү (мында жумуш берүүчү 2,25%, ал эми жумушчу жалпы төлөмдүн 10% ын төлөйт).

Ал ошондой эле, орто айлык акы боюнча кирешелер салыгын кармоо практикасы, фактикалык төлөмдөр боюнча эмес, маанилүү фактор экенин белгиледи. Мисал катары Бишкекти келтирип, орто айлык акы 44 миң сом болсо, кирешелер салыгы 4,4 миң сомду түзөрүн айтты. «Эгер айлык акы 10 миң сом болсо, анда 1 миң сом кармалып, калган 3,4 миң сом кошумчаланат», — деп түшүндүрдү Таджибаев.

Ал мындай система «эки эсеп» жүргүзүүгө болгон стимулдарды азайтып, жумуш берүүчүлөрдү кызматкерлерин расмий түрдө каттоого мажбурлайт деп баса белгиледи. «Көптөгөн жумуш берүүчүлөр кызматкерлерин легалдаштыруу боюнча жардам сурап бизге кайрылышат, анткени жашырууга мындан ары маани жок экенин түшүнүшөт. Биз бул маселе менен активдүү алектенебиз», — деп кошумчалады эксперт.
VK X OK WhatsApp Telegram

Дагы окуңуз: