Баштапкы этапта H3N2 штаммынын подварианты Австралия жана Жаңы Зеландияда катталган, андан кийин Япония жана Улуу Британияда учурлар пайда болгон, учурда бул вирус дүйнө жүзү боюнча 30дан ашык өлкөдө катталган.
Мурда бул подвариант салыштырмалуу сейрек кездешкен, бул болсо калктын иммунитетинин жетишсиз деңгээлин алып келген. Улуу Британияда ар бир жумада миңдеген бейтаптар грипп диагнозу менен ооруканаларга жаткырылууда.
H3N2 грипп вирусунун мутациясы кандай
Грипп вирусу дайыма мутацияга учурап турат, жана адистер бул өзгөрүүлөрдү жаңы эффективдүү вакциналарды түзүү үчүн жакындан көзөмөлдөп турушат.
Мутациялар адатта кичинекей, бирок кээде маанилүү өзгөрүүлөр болот, H3N2 менен болгон окуя сыяктуу, Кембридж университетинин Патогендердин эволюциясы борборунун директору Дерек Смиттин айтымында, ал жети мутацияга учураган.
«Бул штамм, балким, дүйнө жүзү боюнча жайылат», — деп божомолдойт профессор Смит.
Бул штамм башка штаммдарга караганда канчалык кооптуу
H3N2 подварианты менен адамдар акыркы жылдары сейрек кездешишкен, жана натыйжада, аларда туруктуу иммунитет пайда болгон жок. Жаңы грипптин симптомдору башка штаммдарга караганда оор болбосо да, көп адамдар ооруга кабылышы мүмкүн.
Кээ бир вирус жугузгандар симптомдорду сезбеши мүмкүн, бирок көбүнчө дене табы, дене оорулары жана тез чарчоо пайда болот. Улуу адамдар жана башка оорулары бар бейтаптар үчүн бул вирус өлүмгө алып келиши мүмкүн.
«Бул вирус, биз аны узак убакыттан бери көргөн жокпуз. Анын жайылышынын динамикасы адаттан тышкары», — дейт Никола Льюис, Фрэнсис Крик институтунун Дүйнөлүк грипп борборунун директору. — «Мен паникада эмесмин, бирок тынчсызданам».
Гриппти суук тийүүдөн жана COVID-19дан кантип айырмалаш керек
Суук тийүү, грипп жана COVID-19 симптомдору бири-бирине окшош болушу мүмкүн, бирок сиздин кандай ооруга кабылганыңызды аныктоого жардам бере турган айырмачылыктар да бар.
Суук тийүү, адатта, акырындык менен башталып, мурундун жапырттыгы жана тамактын оорушу менен коштолот. Грипп, тескерисинче, күтүүсүздөн башталып, жогорку температура, дененин ар кайсы бөлүктөрүндө ооруу жана алсыздык менен коштолот.
COVID-19 симптомдору грипп симптомдоруна окшош, бирок негизги айырмачылык даам жана жытты жоготуу, ошондой эле катуу тамак оорулары жана диарея болушу мүмкүн.
Грипптен кантип коргонуу керек
Грипп оорусун алдын алуунун эң эффективдүү жолу вакцинация болуп саналат. Бирок, учурдагы вакциналар жаңы вирус варианттарына каршы аз натыйжалуу болушу мүмкүн.
«Эгерде кандайдыр бир коргоо жоктуктан жакшы болсо, бул жылы биз мурдагы жылдарга караганда, вируска көбүрөөк ылайыкташтырылган вакциналар болгон учурда, аз коргоо алабыз», — деп белгиледи Оксфорд университетинин Пандемия институтунун профессору Кристоф Фрейзер.
Никола Льюистин айтымында, учурдагы К подвариантынын вирусу мурдагы штаммдардан антигендеринде кээ бир айырмачылыктарга ээ, ошондуктан, эгерде сиз ушул жылы жаңы вакцина албасаңыз, грипптин оор өтүшү мүмкүнчүлүгү жогорулайт.
Адистердин пикири боюнча, учурдагы вакцина берген негизги нерсе — симптомдорду жумшартуу жана вирусунун жайылышын жайлатуу.
Карантин чаралары да вирусунун жайылышын токтотууга жардам берет. Мисалы, Япония жана Англияда айрым мектептер жабылган.
Мындан тышкары, жеке деңгээлде текшерилген эрежелерди сактоо маанилүү: ооруп калганда жөтөлгөндө же түшкөндө оозуңузду жана мурунуңузду кездемемен жабыңыз жана үйдө калууга аракет кылыңыз.
Улуу Британиядагы ооруканалардагы бейтаптардын агымы
Улуу Британиянын 70 миллионго жакын тургуну бар Англияда, декабрдын биринчи жумасында ооруканаларга грипп менен күнүнө орто эсеп менен 2660 адам кайрылган.
Англиянын Улуттук саламаттыкты сактоо кызматынан, NHS England, алынган маалыматтарга ылайык, бул ноябрдын акыркы жумасына караганда 50% көбүрөөк, жана 7-декабрдан кийин ооругандардын саны өсүүнү улантууда, пикке дагы алыс.
Медиктердин божомолуна ылайык, 14-декабрга чейин кайрылуулар саны күнүнө 5-8 миңге жетиши мүмкүн, ал эми Англияда сезондук грипп үчүн рекорд 5400 кайрылуу болуп саналат.
Ооруган адамдардын саны Улуу Британиянын башка аймактарында, анын ичинде Шотландия, Уэльс жана Түндүк Ирландияда да тез өсүүдө.
Улуу Британиядагы көптөгөн ооруканаларда жана мектептерде бет каптарды милдеттүү түрдө кийүү киргизилген.
