— Салам, Садыр Нургожоевич. Жолдон мыйзамсыз вебкам-студияларды уюштургандыгы үчүн соттолгон Даниэль Ажиевдин айланасында кеңири талкуулар болуп жатат. Социалдык тармактардын колдонуучулары анын вертолет менен түрмөдөн чыгып кеткенине жана бошонгондон кийин социалдык тармактарда байлыгын мактанып көрсөтүп жатканына нааразычылык билдиришүүдө. Бул бийликтин авторитетине шек келтирет. Сиз бул кырдаалды кандайча комментарий бересиз? Ажиев сиздин кечиримиңиз менен бошотулду деген сурообуз бар?
— Ооба, бул чын. Биз аны кечирдик. Ажиевдин энеси мага кайрылды. Ал менин WhatsApp номеримди кантип тапканын билбейм, бирок мага видео кайрылуу жөнөттү.
«Менин төрт балам бар келинчегим бар, алардын бири майып. Биз кыйын абалдабыз. Суранам, уулумду кечирип коюңуз. Ал жакшы жүрүүгө жана тынч жашоого убада берди», - деди ал.
Мен боорукер адаммын. Мен анын сөздөрүнө ишендим жана кечирим берүүнү чечтим. Ошол күнү мен Ажиевден тышкары дагы 75 адамды, жеңил кылмыштар үчүн соттолгондорду кечирдим.
Кийинчерээк "Ажиев түрмөдөн вертолет менен учуп кетти" деген маалымат келип түштү. Биз дароо вертолетту кайра кайтарып, учуп кеткен жерине кондурууга мажбур болдук.
Ошентип, Ажиев түрмөнү унаа менен таштап кетти. Ооба, ал чындап эле вертолет менен учуп кетти, бирок 15 мүнөттөн кийин биз вертолетту кайра буруп, аны кайра кондуруп койдук.
Кээ бирлери бул үчүн Өзгөчө кырдаалдар министрлигин айыптап жатышат, бирок бул алардын күнөөсү эмес.
Вертолеттор гана өзгөчө тапшырмаларды эмес, ошондой эле коммерциялык заказдарды да аткарат, анткени өзгөчө кырдаалдар күн сайын болбойт.
Биз вертолетторго бош убакытта коммерциялык рейстерди жүргүзүүгө уруксат бердик, ошондуктан алар чыгымдарын жаба алышат. Эгер кимдир бирөө вертолеттун кызматынан пайдалангысы келсе, ал заказды төлөп, пайдалана алат.
Ошондуктан министрликти айыптоого болбойт. Ажиевдин ишинде мен анын энесинин ыйлап, кыйынчылык тууралуу айтып жатканын угуп, шок болгонумду айттым, ал эми уулу вертолетти ижарага алып, түрмөдөн чыгып кетти. Мен "Мени алдады" деп ойлодум.
Көптөгөн адамдар менин боорукерлигимди өз кызыкчылыктары үчүн пайдаланышат. Бирок бул түбөлүккө созулушу мүмкүн эмес. Эгер жумшак адам катуу болсо, аны оңдоп болбойт.
— Кээ бирлери: «Президент Аскат Жетигенди, түрмөдө жаткан акын, эмне үчүн бошотпой, жаман иштер менен акча тапкан адамга кечирим берет?» - деп да сурап жатышат.
— Мен кимди бошотуу керектигин же кимди бошотпоо керектигин тандай албайм. Чечим кечирим берүү боюнча келген арыздарга негизделет. Эгер соттолгон адам арыз бербесе, мен аны кантип бошотоюн? Эгер ал кайрылса, биз анын өтүнүчүн да карайбыз.
— Ошондой эле, сиз Ички иштер министрлигине жол эрежелерин бузган айдоочуларды жеринде тестирлөө боюнча мыйзам долбоорун кайра чакырып алууну тапшырганыңыз белгилүү болду. Жарандык коом бул жаңылыкты оң кабыл алды. Бул демилге толук жокко чыгарылатбы же кандайдыр бир форматта өзгөртүлөбү?
— Бул демилге Ички иштер министрлиги тарабынан сунушталган жана айдоочулардын жол эрежелерин жеринде билүүсүн текшерүүгө багытталган. Эгер айдоочу эрежелерди билбесе, анын күбөлүгүн алып, кайра экзаменге жиберишет.
Метод, жалпы алганда, туура, бирок менин оюмча, азырынча эрте. Биринчиден, Жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо кызматкерлерин даярдоо керек, анткени кээде алар өздөрү жол эрежелерин толук билбешет.
Жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо кызматкерлери даяр болгондон кийин, биз бул маселени кайра көтөрө алабыз.
Бул чаранын негизги максаты - жол кырсыктарынын санын азайтуу.
Мен дайыма айтам, мурда айдоочулук күбөлүктөрдү окутусуз сатып алышчу, жана бул кырсыктардын көбөйүшүнө алып келди. Көптөгөн жарандар жол кырсыгына кабылышты.
Бул маселени чечүүнүн бир жолу - ушул. Биздин эл "люстрация" жөнүндө көп айтат, жана бул тема да ушул менен байланыштуу.
Биз акыркы беш жылда ар кандай бийлик бутактарында "люстрация" жүргүзүп келе жатабыз, жана жогорку деңгээлдерде бул процесс дээрлик аяктады. Эми башка тармактарга көңүл бурулушу керек.
Бул тармакта "люстрацияны" кантип жүргүзсө болот? Эгер бузукулар жазасыз калса, кырсыктардын саны гана көбөйөт.
Биздин жарандар дагы деле өлүп, майыптардын саны өсөт. Ошондуктан, бул маселе боюнча олуттуу көңүл бурулушу керек.
Келечекте айдоочулук күбөлүктөрдү сатып алуу дээрлик токтойт. Мамлекет бул маселени көзөмөлүнө алды. Биз мурда күбөлүктөрдү сатып алган жана жол эрежелерин билбеген бардык адамдарды окутушубуз керек. Ошол гана Кыргызстандагы жолдордо коопсуздукту камсыз кылууга мүмкүнчүлүк берет.
