Сапсан
Статус: VII категория, Least Concern, LC. Кыргызстандагы фаунада 10 түрдүн бири, F. p. peregrinus Tunstall, 1771 жана F. р. calidus Latham, 1790 подвиддери [35, 36].
Распространение общее и в стране. Космополит, жер шарында кеңири таралган [63]. Кыргызстанда уя салууда табылган эмес [38], миграция учурунда өлкөнүн бардык аймагында кездешет, бирок ар жерде сейрек, кээ бир жаныбарлар кыштоого калат.
Места обитания. Абдан ар түрдүү, анын ичинде токой-стептер жана тоолор [23].
Численность. Республикадагы так саны аныкталган эмес.
Образ жизни (жизненные циклы). Көчмөн куш. Деректерде жана таштарда башка куштардын уяларын ээлейт. Жумуртка 3-4 данадан турат.
Насиживание 29-35 күндү алат [23]. Орто жана кичине өлчөмдөгү куштар менен азыктанат, ошондой эле кичине кемирүүчүлөр да рационго кирет.
Лимитирующие факторы. Миграция учурунда браконьерлер тарабынан кармоо. Тынчсыздануу факторы, түздөн-түз жок кылуу. Азыктандыруу базасынын начарлашы.
Разведение (содержание в неволе). Маалымат жок.
Меры охраны существующие. Жоголуу коркунучундагы түр катары СССРдин Кызыл китебине киргизилген [39]. Кыргызстандын Кызыл китебине киргизилген. Жоголуу коркунучундагы жапайы жаныбарлар жана өсүмдүктөрдүн эл аралык соодасы боюнча конвенциясынын 2-Appendix-ине киргизилген [3]. Республикадагы коруктарда корголот.
Меры охраны рекомендуемые. Эл арасында жырткыч куштарды коргоо боюнча пропаганда жүргүзүү. Күчөтүү үчүн питомник уюштуруу.
Бахарин ылaaчыны
Peregrine Falcon
Falco peregrinus Tunstall, 1771, ssp. peregrinus Tunstall, 1771,
calidus Latham, 1790
Status: VII категория, Least Concern, LC. Кыргызстанда сейрек миграция кылып, кыштоого келет. Так саны боюнча маалымат жок, бирок өлкөнүн бардык аймагында кездешет. Жумуртка адатта 3-4 данадан турат, 29-35 күн инкубацияланат. Азыктандыруу үчүн кичине жана орто өлчөмдөгү куштар, кичине кемирүүчүлөрдү колдонушат. Миграция учурунда контрабандисттер тарабынан кармоо негизги коркунуч болуп саналат. 1985-жылдагы Кыргызстандын Кызыл китебине киргизилген. Кушту коргоо боюнча элдин маалымдуулугун жогорулатуу, Бахарин ылaaчыны көбөйтүү үчүн питомник түзүү жана кайра киргизүү сунушталат.
