Орлан долгохвост
Статус: V категория, Vulnerable, VU, Cl. Жоголуп кетүү коркунучундагы түр. Дүйнөлүк фаунадагы сегиз орлан түрүнүн бири жана Кыргызстандагы эки түрдүн бири. Монотиптик түр.
Жайгашуу жалпы жана өлкөдө. Каспий деңизинен Забайкальяга чейин. Кавказда, Орто Азияда жана Индияда кыштайт. Кыргызстанда сейрек учуп өтүүчү жана кыштоочу куш [2].
Ташуу жайлары. Чөптөр менен капталган суулар, тополдор жана ивалар менен капталган дарыялардын жээги.
Сан. Специальдык эсепке алуу иштерин жүргүзүлгөн жок, жана азыркы убакка чейин так маалыматтар жок.
Тиричилик стили (өмүр циклы). Учуп өтөт жана кыш мезгилинде болот. Бирок жай мезгилинде орлан жайгашуусу тууралуу адабий маалыматтар бар [2].
Чектөөчү факторлор. Түздөн-түз жок кылуу, ылайыктуу жашоо жайларынын кыскарышы.
Көбөйтүү (башка жерде кармоо). Маалыматтар жок.
Коргоо чаралары. СССРдин Кызыл китебине (1984 ж.) киргизилген [39]. “Жоголуп кетүү коркунучундагы жапайы фауна жана флора түрлөрүнүн эл аралык соодасы жөнүндө конвенциянын” 2-кошумчасына киргизилген [3]. Кыргызстанда корголгон аймактар жок.
Тепкич коргоо чаралары. Кыштоочу жайларды коргоо. Жандыкты коргоо боюнча маалымат каражаттары аркылуу пропаганда жүргүзүү. Көбөйтүү үчүн питомник уюштуруу. Кыштоочу жайларда чыныгы санын аныктоо жана азык берүү. Чектөөчү факторлорду изилдөө.
Узункуйруктуу суубуркут
Pallas’s Fish Eagle
Haliaeetus leucoryphus (Pallas, 1771)
Статус: V категория, Vulnerable, VU, CI. Кыргызстандагы Haliaeetus тукумунун эки түрүнүн бири. Монотиптик түр. Кыргызстанда сейрек учуп өтүүчү жана кыштоочу куш. Иссык-Кул облусунда уя салуу мезгилинде Pallas’s Fish Eagle тууралуу эски маалыматтар бар. Калың чөптөр, ормондор менен капталган көлдөрдү жана дарыяларды жактырат. Сандардын так саны тууралуу маалымат жок. Чектөөчү факторлор: түздөн-түз аңчылык, ылайыктуу жашоо жайларынын кыскарышы. 1984-жылы СССРдин Кызыл китебине киргизилген. Кыштоочу жайларды коргоо, коомдук маалымдуулукту жогорулатуу, кыш мезгилинде азык берүү, көбөйтүү жана кайра киргизүү максатында питомник уюштуруу сунушталат.
