Эремурус Зои
Статус: VU. Кыргыз хребетинин тармактуу эндемикалык түрү.
Сипаттама. Чөптүү, тамырсабактуу, кыска вегетациялуу өсүмдүк, геофит, ксеромезофит. Стебелинин бийиктиги 25-40 см, жылаңач. Жапырактары сызыкча, учу курч, 5-6 мм кеңдикте. Цветонос көп гүлдүү, цилиндр формасында. Кошумча жапырактары негизде кенен үч бурчтук, жогоруда курч, гүл сабактарынан узун, 1,5-2 см узундукта. Чоң гүлдөрдүн жапракчалары сары, жипчелери көрүнүп турат, 15-16 мм узундукта. Куту тегиз, шар формасында.
Биологиялык өзгөчөлүктөр. IV - V айларда гүлдөйт; V айда мөмөлөйт.
Жалпы жана өлкөдөгү таралышы. Кыргыз хребетинин түндүк капталы Иссык-Ата жана Кегети жазыктарынын ортосунда.
Өсүүчү жерлер. Төмөнкү тоо белдеринде гипс менен капталган топурактарда.
Сан. Маалымат жок.
Чектөөчү факторлор. Тиричилик жүргүзүү: жазында мал жайыт, гүлдөрдү жыйноо, тамырсабактарды казуу.
Культивация. Маалымат жок.
Коргоо чаралары. Өнүктүрүлгөн эмес.
Рекомендацияланган коргоо чаралары. Түрдүн эң көп жыйналган жерлеринде ботаникалык заказниктерди уюштуруу, популяциянын абалын мониторинг жүргүзүү.
Зоя чырашы
Zoya’s Yellow Desert Candle
Eremurus zoae Vved.
Статус: VU. Бул Түндүк Тянь-Шанда эндемикалык, сейрек кездешүүчү декоративдик өсүмдүк, Иссык-Ата жана Бум капчыгайларынан белгилүү. Ал тоо этектериндеги таштуу капталдарда өсөт, апрель - май айларында гүлдөйт, май айында мөмөлөйт. Сандын (табиаттагы запасы) жана культивация боюнча маалыматтар жок. Чектөөчү факторлор: жерлердин экономикалык өнүгүшү, жаз мезгилиндеги жайыт, гүлдөрдү жана тамырсабактарды массалык жыйноо. Азыркы учурда ал эч кандай коргоодон тышкары. Түрдү коргоо үчүн максималдуу сандагы жерлерде атайын жапайы жаратылыш аймактарын түзүү, мал жайытын тыюу салуу жана гүлдөрдү жана тамырсабактарды жыйноого тыюу салуу, ошондой эле мониторинг жүргүзүү сунушталууда.
