Кыргыз Республикасынын президенти Садыр Жапаров Өзбекстанга болгон иш сапарынын алкагында Ташкентте өткөн Борбордук Азия мамлекеттеринин башчыларынын Жетинчи Консультативдик жолугушуусунда сөз сүйлөдү. Бул тууралуу президенттин басма сөз кызматы маалымдады.
Жолугушууга катышкан көршү мамлекеттердин лидерлери: Азербайжан президенти Ильхам Алиев, Казакстан президенти Касым-Жомарт Токаев, Тажикстан президенти Эмомали Рахмон, Түркмөнстан президенти Сердар Бердымухамедов жана Өзбекстан президенти Шавкат Мирзиёев болду.
Садыр Жапаров Шавкат Мирзиёевге жылуу кабыл алганы үчүн ыраазычылык билдирип, Самаркандда өткөн ЮНЕСКОнун 43-сессиясынын ийгиликтүү өткөрүлүшү менен куттуктады.
Сөзүндө президент Азербайжанды Консультативдик жолугушуулар форматына толук кандуу катышуучу катары киргизүүнүн маанилүүлүгүн белгилеп, бул региондогу кызматташтыктын кеңейиши жаңы мүмкүнчүлүктөргө алып келээрин айтты.
Регион үчүн жаңы чакырыктарды эске алып, ал Борбордук Азия өлкөлөрүнүн арасында ишеним жана биримдик духун сактоонун зарылдыгына көңүл бурду.
Бул максатта Жапаров мамлекеттердин позицияларын макулдашып, эл аралык аренада бирдиктүү фронт менен чыгышы керектигин, ошондой эле башка өлкөлөр менен жолугушуулардан мурун тышкы саясат министрликтеринин консультацияларын уюштурууну сунуштады.
Экономикалык кызматташтыкты өнүктүрүү жөнүндө сүйлөгөндө, президент соода жана инвестицияларды сапаттуу көбөйтүү милдети жалпы приоритет экенин белгиледи.
"Өткөн жылы Борбордук Азия өлкөлөрүнөн Кыргызстанга түз чет элдик инвестициялар 15%га көбөйүп, 135 миллион долларды түздү," – деди ал.
Акыркы үч жылда Кыргызстан менен Борбордук Азиянын товар жүгүртүүсү 28%га өстү. Бул жылы биринчи жарым жылдыгында ал 1 миллиард 700 миллион долларга жетип, өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 14%га көбөйдү.
Интеграцияны тереңдетүү үчүн президент үч стратегиялык кадамды сунуштады:
Биринчи: соода тоскоолдуктарын жоюу жана стандарттар менен техникалык регламенттерди гармонизациялоо.
Экинчи: биргелешкен өндүрүштүк чынжырларды өнүктүрүү жана кайра иштетүү өнөр жайына өтүү.
Үчүнчү: маалымат алмашуу жана кибер коопсуздукту күчөтүү үчүн платформаларды түзүү менен санариптик технологияларды колдонуу.
Транспорт инфраструктурасы маселелерин талкуулап жатып, Жапаров региондо жаңы транспорттук артерия түзүлүп жатканын белгиледи.
"Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан темир жолунун курулушу биздин өлкөлөрдү гана эмес, логистиканы да өзгөртүп, Азия жана Европанын эң ири базарларына кыска жолду камсыздайт," – деп кошумчалады ал.
Бул контекстте Зангезур коридорунун долбоору логикалык улантуу болуп саналат. Президент бажы маалыматтарын алмашууну жеңилдетүү үчүн "Санариптик транзиттик коридор" бирдиктүү электрондук платформасын түзүүнү сунуштады.
Ал ошондой эле Кыргызстан өз ара пайдалуу долбоорлорду, анын ичинде гидроэлектр станцияларын курууну ишке ашырууга ачык экенин белгилеп, Борбордук Азиянын ресурстарын натыйжалуу пайдалануунун маанилүүлүгүн баса белгиледи.
Жапаров туризмдин региондогу элдерди жакындаштыруудагы маанилүүлүгүн белгилеп, өз ара сапарлардын өсүшү жөнүндө маалымдады. Ал келерки жылы Кыргызстанда VI Дүйнөлүк кочевниктер оюндары өткөрүлөрүн жарыялап, башка өлкөлөрдүн спорт делегацияларын чакырды.
"Мен биргелешип аракет кылсак, Борбордук Азияны саясий ишеним экономикалык жетишкендиктер жана биримдик менен айкалышкан ийгиликтүү регионалдык кызматташтыктын үлгүсү кылууга мүмкүн экенине ишенем," – деп жыйынтыктады ал.
Сөзүнүн аягында президент Өзбекстанга натыйжалуу төрагалык үчүн ыраазычылык билдирип, Түркмөнстанга ийгилик каалады, Кыргызстан бардык жетишилген макулдашууларды активдүү колдоого даяр экенин белгиледи.
