АКШнын президенти Дональд Трамп Украинадан америкалык тынчтык планына 27-ноябрга чейин кол коюуну талап кылды, ал Тынчтык күнү келишимге жетүү үчүн «оптималдуу учур» болорун белгиледи.
Ал Украина «территориясын жоготуп» жатканын, Владимир Путин «согушту улантууну каалабай турганын» айтып, бул конфликтти жыйынтыктоого ылайыктуу шарттарды түзүп жатканын белгиледи.
Трамп ошондой эле орус мунай секторуна каршы санкциялар күчүндө калаарын, Москвага болгон басым анын тышкы саясатында негизги аспект болорун кошумчалады.
Маалыматтарга ылайык, АКШ Украинага келишимге 27-ноябрга чейин кол коюу керектигин билдирген, болбосо курал-жарак жеткирүүлөр «азайышы мүмкүн».
Мындан тышкары, Трамп сунуштардан баш тарткан учурда Украина менен чалгын маалымат алмашууну токтотуу мүмкүнчүлүгү тууралуу эскертти.
The Sun басылмасынын булактары Вашингтондун Киевге болгон басымы мурдагы тынчтык сүйлөшүүлөргө караганда күчтүү болуп жатканын билдиришти.
«Вашингтон согушту токтотууга умтулуп, анын баасын Украина төлөшүн каалайт», — деди маалымат булагы.
Зеленский Трамптын тынчтык планы тууралуу видео кайрылуу жазып, өз оюн билдирди.
«Бул биздин тарыхыбыздагы эң кыйын мезгилдердин бири. Украинага болгон басым азыр критикалык деңгээлге жетти. Биз кыйын тандоонун алдында турабыз: намысты жоготуу же негизги өнөктөшүбүздөн коркунучка дуушар болуу. Кыйын 28 пунктту кабыл алуу же кыйын кышты өткөрүү», — деди Зеленский.
Кээ бир америкалык чиновниктер АКШ администрациясы Россия менен Украина жылдын аягына чейин келишимге жетишүүсүн каалаарын билдиришти, бул маалыматка эки булак негизделген.
Трамптын жетекчилигиндеги «Тынчтык кеңеши» тарабынан көзөмөлдөнгөн Газага ок атпоо келишимине окшоп, планда Украинадагы тынчтык келишиминин ишке ашуусу «Тынчтык кеңеши тарабынан контролдонуусу жана кепилдениши» каралган, деп маалымдайт CNN.
АКШнын расмий өкүлдөрү бул документтин чындыгын тастыкташты.
28 пункттан тышкары, өзүнчө документте Белый үйдүн Россия тараптан аскердик аракеттер кайра жанданган учурда Украинага берүүгө даяр болгон коопсуздук кепилдиктери баяндалган. Кепилдиктер «чалгын жана логистикалык колдоо» жана союздаштар менен макулдашылган башка чараларды камтыйт.
The Wall Street Journalдын маалыматына ылайык, бул документ АКШнын Украинага түз аскердик жардам берүүгө милдеттендирбейт, ал эми кепилдиктердин мөөнөтү 10 жылды түзөт, узартуу мүмкүнчүлүгү менен.
Европалык чиновниктер Трамптын Россиянын мунай активдерин Украинага калыбына келтирүү үчүн пайдалануу планына нааразычылык билдиришти, бул башка кредит сүйлөшүүлөрүнө тоскоол болушу мүмкүн.
Кээ бирлеринин пикиринде, Дональд Трамп «маанилүү сүйлөшүүлөрдү бузду», бул Украинага Россия менен күрөшүүнү улантуу үчүн каржылоону камсыз кылууга коркунуч туудурат.
Бир нече ай бою ЕБ чиновниктери 140 миллиард евро мунай активдерин пайдалануу жолдорун издеп келишкен, бирок АКШнын жаңы 28 пункттан турган планы ушул эле каражаттарды тынчтык келишимине жеткенден кийин Украинага калыбына келтирүү үчүн пайдаланууну сунуштайт, ал эми АКШ «50 пайыз пайда» алууга мүмкүнчүлүк алат.
Кээ бир дипломатар жана ЕБ чиновниктери Трамптын атайын өкүлү Стив Уиткоффтун демилгесинин 27 өлкөнүн бардыгы тарабынан кредитти бекитүү мүмкүнчүлүгүнө терс таасир этиши мүмкүн экенин билдиришти.
Европалык лидерлер келерки айдагы маанилүү саммитте «репарация кредитин» бекитүүнү пландашкан.
Жума күнү ЕБ дипломаты жана чиновниктери Трамптын жаңы планы Бельгия менен сүйлөшүүлөрдү дагы да кыйындатарын билдиришти. Бир чиновник америкалык демилге кредит схемасын илгерилетүүгө каршы аргумент катары колдонулушу мүмкүн экенин, анткени ЕБ Трамптын активдерди кайра жандандыруу боюнча басымына дуушар болуп, бул Европа салыгы төлөгүчүлөрүнүн эсебинен Россияга каражаттарды кайтарууну талап кылышы мүмкүн экенин белгиледи.
Башка бир дипломат АКШнын Европа континентиндеги активдерден пайда көрүү аракетин «таза Трамп» катары баалады.
