Бул уникалдуу наковальня Кара-Талаа айылында жашаган Чаданын небереси Бактыбек Асанакуновдун колунда.
Бактыбек реликвияны ак кездемеге орап, үйүнүн эң бийик жерине жайгаштырган. Ал аны адамдарга сейрек көрсөтүп, ыйык нерсе катары кабыл алат.
«Менин үйүм Чаданын уулу Сулайман тарабынан курулган. Мен аны оңдоп, азыр бул жерде жашап жатам. Түздөн-түз каршыда эски мечит болгон имараттын калдыктары жайгашкан. Сулайман бир гана бөлмөдө жашаган, ал эми калган бөлмөлөр 1975-жылга чейин намаз окуу үчүн колдонулган. Дубалдардын калыңдыгы 65 сантиметр. Мен кичинекей кезимде бул жерде намаз окуган 25 карыяны көргөм. Мен аларга көп жолу чуркап барчумун. Бул үйдү «Устаттын үйү» деп аташчу. Скромдуу «байбиче» бул үйдө эч качан сыйлуу орун («төр») ээлебеген. Сулайманда көптөгөн куюучу инструменттер сакталчу. Кээде оорудан азап тарткан коңшуларым менин жаныма келип, эски наковальняда намаз окуп, ден соолук сурашат. Мындан тышкары, «байбичелер» наковальняга өзгөчө урмат-сый көрсөтүп, ал аларга каршы турганда таазим кылышат. Менин ата-бабам, куюучу Чада, мылтык жасап, анын бирин Ормон ханга берген. Кийинчерээк бул мылтык Алыбек баатырга белекке берилген. Бир нече жыл мурун Алыбек баатырдын уландыктары бизге келишкен. Алар наковальняга карап, ыйлашкан. Ошондой эле Ормон ханнын уландыктары наковальняны көрүү үчүн келишип, аны сактап калгандыгыбыз үчүн ыраазычылык билдиришкен», — деди Асанакунов.
Наковальнянын өлчөмдөрү: бийиктиги — 15,5 сантиметр, жогору жагы — 7 сантиметр, төмөн жагы — 10 сантиметр, салмагы — 8ден 10 килограмга чейин.
Тарыхчы Кабылбек Жумабаев Оттук айылында Чаданын «үшкү» деп аталган инструменти сакталганын кошумчалады, ал темирде тешиктерди түзүү үчүн колдонулган.
Анын айтымында, Эсенбай уулу Чада 19-кылымдын ортосунда жашаган жана куюучу катары кеңири белгилүү болгон. Ал мылтыктарды бүтүргөндө, алардын бекемдигин камсыз кылуу үчүн жаңы сойулган малдын каны менен суюктап койгон.
«Куюучу Ормон хан Ниязбек уулу үчүн мылтык жасап бергендиги тууралуу легенда бар. Эсенбай уулу бул мылтыкты Ормон ханга белекке берген, ошондон бери алардын ортосунда бекем достук түзүлгөн», — деди К. Жумабаев.
