Фредериксендин билдирүүсү Трамптын The Atlantic журналында жарыяланган интервьюсуна реакция болуп, ал Гренландияны көзөмөлдөө зарылдыгын кайрадан белгиледи. «Гренландия бизге керек, толугу менен. Ал биздин коргообуз үчүн маанилүү», — деди Трамп. Ал «башка тараптар Гренландия контекстинде Венесуэлага кийлигишүүнүн эмне экенин чечиши керек» деп кошумчалады.
Трамп Гренландияны Россия жана Кытай тарабынан басымга алынган аймак катары мүнөздөдү. The Atlantic басылмасы ошондой эле АКШ президенти аралды «орус жана кытай кемелери менен курчалган» деп сүрөттөгөнүн билдирди.
Фредериксен Дания менен Гренландия НАТОго мүчө болуп, альянстын коргоосунда экенин эске салды. АКШ менен Даниянын ортосундагы учурдагы коргонуу келишими Вашингтондун Гренландияга кирүү мүмкүнчүлүгүн камсыздайт, ал эми Копенгаген Арктика аймагындагы коопсуздукка инвестицияларды көбөйтүп жатат.
Трамп Гренландияны АКШга кошуу мүмкүнчүлүгүн бир нече жолу көтөргөн, аралдын стратегиялык маанисин жана бай минералдык ресурстарын белгилеген. Бирок Дания жана Гренландиянын бийликтери бул сунуштарды туруктуу түрдө четке кагышууда.
Шейшемби күнү америкалык атайын күчтөр Венесуэланын президенти Николас Мадурону Каракаста кармап алышты. Батыш маалымат каражаттары бул окуядан кийин Трамптын башка тышкы саясат багыттарына, анын ичинде Гренландия маселесине көңүл буруусу мүмкүн экенин болжолдошууда.
Телефон аркылуу берген интервьюсунда Трамп «Гренландия бизге толугу менен керек» деп ырастады, ошондой эле Венесуэла АКШнын кийлигишкен акыркы өлкөсү болбой калышы мүмкүн экенин ишараттады. Ал Гренландияны «орус жана кытай кемелери менен курчалган» деп сүрөттөдү.
Ошол эле сүйлөшүүдө 4-январда Трамп азыркы Венесуэла башчысы Делси Родригес АКШ менен кызматташпаганы үчүн «жогорку баа» төлөйт деп коркутту, «мүмкүн, баа Мадуродон жогору болот» деп кошумчалады.
АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио Кубага кийлигишүү мүмкүнчүлүгүн ишараттаган, ал эми Chatham Houseтун эксперти Мариано Агирре Эрнст Гренландия тууралуу сүйлөшүүлөр да токтобой жатканын белгиледи.
Эрнстин пикири боюнча, Трамп АКШ «өз» аймагын толук көзөмөлдөшү керек деп эсептейт жана дүйнө АКШ, Кытай жана Россия арасында бөлүнүшү керек. «Трамп үчүн бул аймак Гренландиядан Патагонияга чейин созулат жана алар толук көзөмөлгө жетишүүгө умтулушат», — деди ал, АКШ ресурстарды, айрыкча пайдалы казыналарды көзөмөлдөшү керек экенин кошумчалады.
Трамптын кеңешчиси Кэти Миллердин провокациялык посту Данияда терс реакцияны жаратты. Венесуэладагы аскердик операциядан кийин ал социалдык тармакта Гренландиянын АКШнын желегинин түстөрүндө картасын «Жакында» деген жазуусу менен жайгаштырды.
Даниянын АКШдагы элчиси Йеспер Мёллер Сёренсен: «Менин өлкөм өзүнүн аймактык бүтүндүгүн урматтоону талап кылат» деди. Ал Дания менен АКШ «жакын союздаштар» болуп, ошондой бойдон иштеши керектигин кошумчалады.
Гренландия, Даниянын автономдуу аймагы, Арктикада жайгашкан. Дональд Трамптын экинчи президенттик мөөнөтүнүн башынан бери Гренландияны АКШга кошуу ниетин бир нече жолу билдирген, улуттук коопсуздук себептери менен. 2025-жылдын аягында Ак Үй Гренландия боюнча атайын элчини дайындап, аралды АКШнын бөлүгү кылуу үчүн иштөө убадасын берди. Бул Данияда жана Гренландияда терс реакцияны жаратты.
