Ал 2003-жылы Ош облусунун Кара-Кульджа районунда төрөлгөн жана жергиликтүү ресторандардын биринде ашпозчу болуп иштейт.
«Мен айылда чоңойдум. Ата-энем мугалимдер жана билимди баалаган эмгекчил адамдар болушкан. Балалыгымды аттарда өткөрдүм, альчиктерди ойноп, алардын сатылышынан кичине чыгымдарымды таптым. Ошто билим алып, математика мугалими болдум», - деди Бай.
Ал Германияга кандайча келгенин да айтып берди:
«Мектепти аяктаган соң Германияда окууну кыялдангам, бирок ал учурда мүмкүн болгон жок. Кийин университетти аяктап, алты ай немец тилин үйрөндүм, июль айында жылдык келишим менен келдим. Мен жеңил жолдорду издөөгө аракет кылган жокмун — өз тажрыйбам менен жашоону сынагым келди».
Германиядагы биринчи күндөрүндө Ираимбердиев бир катар кыйынчылыктарга туш болду, айрыкча жергиликтүү тамак-ашка:
«Келгенде «Салам, Берлин» деген сезимде болдум. Автобустарды издеп жүрүп сумкамды жоготуп алдым, эки жума бир жуп носки менен жашадым — жууйтум, кургатып, кайра кийип алчумун. Бул жакта кийимдер мен үчүн өтө чоң болуп чыкты. Мен туура келген бут кийимди таба албай, төрт ай бою туура эмес размердеги бут кийим менен жүрдүм.
Бир жолу автобуста уктап калып, ойгонгондо өзүмдүн аялдамамды өткөрүп жибергенимди түшүндүм. Шашылыш чыгып, телефонум жок экенин билдим. Кийинки автобус бир жарым сааттан кийин болчу, ошондуктан үйгө кетүүнү чечтим. Телефону эки-үч күн издеп тапкан жокмун. 15 күндөн кийин жоголгондор бюросуна кирип, ал жерде экенин билдим.
Мен жашаган Линте жатакканасында 928 адам жашайт. Негизинен, бул жергиликтүү немистер — тынч жана тең салмактуу, башкалардын жетишкендиктерине кызганыч менен карабайт. Дем алыш күндөрү көчөлөр бош, баары жабык, тынчтык өкүм сүрөт.
Тамак-ашка көнүү кыйын болду. Мисалы, мен алма жеп жатканда, картошка жеп жаткандай сезимде болчумун — башында бул өтө көнүмүш эмес эле».
Ал Германиядагы жана Кыргызстандагы жашоо образын салыштырып, биринчи өлкөдөгү жогорку салыкты белгиледи.
«Германияда мыйзамдар тек гана кагазда эмес, чын эле аткарылат. Бул жакта «туугандар» же «көршү» деген түшүнүк жок. Эгер көршү өзүнүн унаасын короодо жууй турган болсо, бул дароо тиешелүү органдарга билдирилет, анткени үйдүн жанында унаа жууганга тыюу салынган.
Бул жакта баары алдын ала жазылып алынат. Мисалы, тишиме пломба коюу үчүн бир ай күтүүгө туура келди жана 505 евро төлөдүм, ал эми Кыргызстанда бул бир нече сааттын ичинде жасалат.
Германияда телекөрсөтүү жана радиоберүү, жамгыр менен байланышкан жыйымдар сыяктуу көп салык бар. Кыргызстанда болсо жашоо тынч, адамдык мамиле сезилет. Германияда каттар жана документтерди текшерүүгө көп убакыт кетет», - деди кыргызстандык.
Германияда саякаттап жүрүп, ал тарыхый жана кызыктуу жерлерди кыдырып, тажрыйба топтоп жатат.
«Бул жактагы маданият жана жашоо образы мага жакын, ошондуктан кийинки жылы магистратурага тапшырууну пландап жатам жана билимимди тереңдетүүнү көздөп жатам. Менин негизги максатым — Германияда билим алуу, бул жерде жашоо, тажрыйба топтоо жана кесиптик жактан өнүгүү. Келечекте өз билимимди жана көндүмдөрүмдү өлкөмдүн экономикасын жакшыртуу үчүн колдонгум келет», - деп жыйынтыктады ал.
