Кыргыз Республикасынын эсеп палатасы мамлекеттик сатып алуулар боюнча электрондук веб-порталдын натыйжалуулугун текшерүү жүргүздү, ал Кыргыз Республикасынын Каржы министрлигинин алдындагы иштеп жатат. Текшерүү 2024-жылдын 1-январынан 31-декабрына чейин болгон мезгилди камтып, анын жыйынтыктары координация, көзөмөл жана маалыматтык коопсуздук менен байланышкан бир катар көйгөйлөрдү аныктады.
Товарларды бир булактан сатып алуу көп учурда эски документтердин шаблондоруна негизделип жүргүзүлгөн, бул атаандаштыкка жана товарлардын сапатына терс таасирин тийгизет. Мындан тышкары, Мамлекеттик сатып алуулар департаменти, «Сатып алуулар борбору» мамлекеттик мекемеси жана «Инфосистемс» мамлекеттик ишканасы ортосундагы өз ара аракеттенүү жетишсиз натыйжалуу болуп чыкты, ал эми IT адистеринин жетишсиздиги да көрсөтүлгөн кызматтардын деңгээлине таасир этти.
Текшерүү маалыматтык коопсуздук чөйрөсүндө олуттуу кемчиликтерди аныктады: колдонуучулардын укуктарын башкаруу туура уюштурулбай калган, кээ бир кызматкерлердин укуктары ашыкча болгон, ал эми тармактардын жана серверлердин коргоосу жакшы эмес. Ошондой эле порталдын үзгүлтүксүз иштешин камсыздоо жана авариядан кийин калыбына келтирүү планы боюнча системалык тестирлөө жүргүзүлгөн эмес.
Мындан тышкары, «Сатып алуулар борбору» бир булактан сатып алуулардагы бааларды мониторингдөө боюнча милдеттерин аткарган эмес. Бул атаандаштыксыз жеке келишимдердин түзүлүшүнө алып келди, бул болсо баалардын жогорулашына жана сатып алынган товарлар менен кызматтардын сапатынын начарлашына коркунуч туудурду.
Аныкталган көйгөйлөргө жооп катары Эсеп палатасы бир катар сунуштарды берди, анын ичинде Каржы министрлигинин алдындагы туруктуу координациялык кеңештин түзүлүшү, порталдын башка мамлекеттик системалар менен интеграциясы жана сатып алуулардын бардык этаптарында толук электрондук көзөмөлдү киргизүү. Ошондой эле сатып алуучу уюмдар менен «Сатып алуулар борбору» ортосундагы өз ара аракеттенүүнүн так тартибин түзүү, IT адистеринин санын көбөйтүү жана киберкоопсуздук боюнча курстарды уюштуруу зарылдыгына көңүл бурулду.
Текшерүүчүлөр бул сунуштарды ишке ашыруу маалыматтык технологияларды башкарууну жакшыртууга, коопсуздук жана системалардын интеграция деңгээлин жогорулатууга мүмкүндүк берет деп ишенишет, бул мамлекеттик сатып алуулар процессин көбүрөөк ачык жана ишенимдүү кылат.
