Бул долбоордун алкагында Токмоктун белгилүү өнөр жай зонасында жайгашкан шина кайра иштетүү заводу ишке киргизилди. Советтер доорунда бул жерде жергиликтүү тургундарды жумуш менен камсыз кылган ири ишканалар иштеп турган. Азыркы учурда өнөр жай зонасы жергиликтүү бийлик жана жаңы өндүрүштөрдү ачууга умтулган ишкерлердин аракеттери менен кайра жанданып жатат.
Завод оор техникаларда, мисалы, курулуш, карьер жана айыл чарба жабдыктарында колдонулган ири шиналарды кайра иштетүүгө адистешкен. Калыбына келтирүүгө жараксыз унаа шиналарынан ишкана резина чийки затын өндүрөт, ал кийин резина плиткаларын, килемдерди жана балдар менен спорт аянтчалары үчүн коопсуз жабындарды түзүү үчүн колдонулат.
Ошондой эле бул жерде унаа покрышкалары калыбына келтирилет, бул экономикалык пайда алып келет. Калыбына келтирилген ири шиналардын биринчи партиясы уже Caterpillar 789С самосвалында орнотулуп, учурда Кумтор кенинде сыноодон өтүүдө.
Жакында завод юридикалык жактардан унаа покрышкаларын кабыл алуу үчүн лицензия алды. Бул KAZ Minerals PLC сыяктуу компаниялар, Бозымчак кенин иштетип жаткан, жана "Альянс Алтын", Джеруй кенинде алтын казып жаткан, керексиз шиналарды акча төлөө менен утилдештире алаарын билдирет. Муниципалдык автотранспорт ишканалары жана жүк ташуучу транспортту активдүү колдонгон башка компаниялар да ушул үлгүнү ээрчиши керек.
Эми биз колдонулган покрышкаларды утилдештирүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болгондо, аларды чогултпастан иш-аракет кылуу маанилүү. Ар бир адам, айрыкча шиналар жыйналган ишканалардын жетекчилери, алар табиятта чирибей турганын жана экологияга терс таасир этээрин, топуракты жана сууну булгаарын түшүнүшү керек.
Керексиз унаа шиналарын чогултууну токтотуу керек, алар таштандынын булагына айланып, экологияга зыян келтирет. Мурда аларды утилдештирүү мүмкүнчүлүгү жок болчу, бирок азыр Токмоктогу завод жылына 10 миң тонна шина кайра иштетүүгө жөндөмдүү, бул керексиз жүк-жалпактан кутулууга мүмкүндүк берет.
Утилдештирүү – бул керексиз буюмдардан өндүрүш аянттарын бошотууга жардам берген оптималдуу чечим. Эми шиналарды сактоо үчүн аймактын бир бөлүгүн колдонуу же, андан да жаманы, аларды табиятка ыргытуу зарылчылыгы жок. "Кумтор Голд Компани" бул заводду эски покрышкалардан кутулууга жана экологияны коргоого салым кошууга мүмкүнчүлүк берүү үчүн түзгөн.
Шина кайра иштетүү заводы – Борбордук Азияда аналогдору жок уникалдуу ишкана. Биздин өлкө мындай өндүрүш менен артыкчылыкка ээ, жана ар бирибиз үй-бүлөлүк жана өндүрүштүк калдыктарды кайра иштетүүнүн деңгээлин жогорулатууга умтулушу керек. Завод бул маанилүү максаттарды ишке ашырууга жардам берет. Экологияны коргоо боюнча аракеттерге кошулуңуз!
Автор: Тимур Саралаев
