Документ бажы төлөмдөрүн төмөндөтүүнү камтыйт
Экинчи окууда Жогорку Кеңештин депутаттары Евразия экономикалык биримдиги менен Монголиянын ортосундагы убактылуу соода келишимин ратификациялоо боюнча мыйзам долбоорун колдошту.
Бул келишим 2025-жылдын 27-июнунда Минскте кол коюлган жана экономикалык кызматташтыкты тереңдетүүгө жана катышуучулар арасында товарлар менен капиталдын эркин кыймылына шарт түзүүгө багытталган.
Документ өз ара бажы төлөмдөрүн төмөндөтүүнү камтыйт жана 367 товардык позицияны камтыйт. Айрыкча, монгол тарап Кыргызстандын Монголияга экспортунун болжол менен 85%ын камтыган преференцияларды берет. Кыргызстандан келген товарларга орточо ставка 5,5%дан 2,8%га төмөндөйт, бул экспорттоочуларга жылына бажы төлөмдөрүндө 100 миң долларга чейин үнөмдөөгө мүмкүндүк берет.
Мыйзам долбоорунун авторлорунун маалыматы боюнча, акыркы жылдары Кыргызстан менен Монголиянын ортосунда соодада олуттуу өсүш байкалууда. 2019-жылдан 2023-жылга чейин товар жүгүртүүсү 60%га өстү. 2023-жылы ал 3,83 миллион долларды түздү, бул өткөн жылга салыштырмалуу 40%га көп.
2024-жылы соода көлөмү 10,2 миллион долларга жетип, 2023-жылга салыштырмалуу 2,7 эсе өстү, ал эми Кыргызстандан экспорт 8,9 миллион долларды (5,2 эсе өсүү) түздү, импорт болсо 1,27 миллион долларды түздү.
2025-жылдын башынан май айына чейин өлкөлөр ортосундагы товар жүгүртүүсү 3,13 миллион долларды түздү, бул өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 15,9%га көп.
Кыргызстан Монголияга экспорттогон негизги товарлардын катарына мөмө-жемиштер, жаңгактар, кондитердик буюмдар, жүн, терини жана мунай продуктыларын (анын ичинде авиация керосин) кирет.
Ошол эле учурда Монголия Кыргызстанга жеңил автоунааларды жана запчасттарды, сүт азыктарын, картошканы, чайды, мөмө-жемиш сокторун, басма продукциясын жана парфюмериялык-косметикалык буюмдарды жеткирет.
Мыйзам долбоорунун түшүндүрмө жазуусунда келишим ошондой эле кыргызстандык айыл чарба өндүрүүчүлөрүнө Монголияга бажысыз экспорттоого мүмкүнчүлүк берет, анын ичинде бал, кургатылган мөмө-жемиштер, жаңы алма, клубника, шоколад, вафли жана печенье. Преференциялар минералдык суу, сок аралашмалары, макарон жана дан азыктарын камтыйт.
Өнөр жай товарлары боюнча бажысыз жеткирүүлөр пахта калдыктары, синтетикалык жана жасалма жиптерден кийимдер, айнек, светодиоддук лампалар жана башка продукциялар үчүн мүмкүн болот.
Келишим үч жылга жарактуу жана учурдагы шарттарды сактоо менен дагы үч жылга узартылышы мүмкүн.
