«Тарых инсаны» рубрикасынын алкагында бүгүн биз Кара-Бургон айылынан, Нарын облусунун Ак-Тал районунда жайгашкан агроном Макеш Жусупжанов тууралуу айтып беребиз.
Макеш Жусупжановдун балдары анын өмүрү жана карьерасы тууралуу Turmushтун кабарчысы менен болгон маегинде эскерүүлөрүн бөлүштү.
Макеш Жусупжанович 1940-жылдын 27-февралында Озгоруш (азыркы Кара-Бургон) айылында жарык дүйнөгө келген. Анын атасы, Жусупжан Чекиров, райондук керектөө кооперативдери союзунун склад жетекчиси болуп иштесе, апасы, Жийдекан Нургазиева, үй кожойкеси болгон. Үй-бүлөдө үч бала өскөн, бирок кичүү агасы Омургазы жана эжеси Гульмайрам эрте жашында дүйнөдөн өтүшкөн.
Макеш 1947-1957-жылдар аралыгында жергиликтүү орто мектепте билим алып, андан кийин 1957-1959-жылдарда Нарын шаарындагы профессионалдык лицей №3тө окуган. Армияда кызмат өтөгөндөн кийин (1959-1961) фермердик чарбада бригадир болуп иштеп, 1963-1969-жылдар аралыгында Кыргыз айыл чарба институтунда К.И. Скрябиндин атындагы агроном дипломун алган. 1965-жылы Эрмекбу Дарманова менен баш кошуп, беш уул жана беш кыздуу болушкан.
Окуусун аяктагандан кийин Макеш Жусупжанов айыл чарба тармагында карьерасын баштады, анын эмгекчилдиги жана жөндөмдүүлүгү тез эле байкалган. 1970-жылы ал башкы агроном болуп дайындалып, таштанды жерлерди иштетүү жана дан жана жүгөрү өсүмдүктөрүн өстүрүүнү жакшыртуу боюнча активдүү иш алып барган. Ал табигый тыңайткычтарды колдонуп, сүттү суу менен аралаштырып, талааларды сугаруу боюнча инновациялык ыкманы киргизген, бул «шербет суусу» деп аталган. Анын аракеттери натыйжа берип, 1976-жылы ал буудайдын түшүмдүүлүгү боюнча рекорд орнотуп, гектарынан 60 центнер түшүм алган.
Макеш ошондой эле кесиптештерине көңүл бөлүп, мыкты кызматкерлерди сыйлап, алардын жетишкендиктерин белгилеп турган. Анын балдарынын айтымында, ал айрымдарына «ВАЗ» («Жигули») унааларын алууга жардам берген.
Айыл чарбасындагы жетишкендиктери үчүн Макеш Жусупжанов көптөгөн сыйлыктарга ээ болгон, алардын арасында СССРдин Ардак грамота, «Элдер достугу» ордени (1981), «Эмгектин Кызыл Туусу» ордени, ошондой эле «Эмгек ветераны» жана «Социалисттик атаандаштыктын жеңүүчүсү» медалдары бар.
1981-жылы ал «ГАЗ» («Волга») унаасы менен сыйланган, бирок бюрократиялык тоскоолдуктар жана отчеттордогу кичинекей каталардан улам Ленин орденин жана СССРдин Баатыры наамын ала алган эмес.
Мындан тышкары, Макеш Жусупжанов төрт жолу айылдык кеңештин депутаты болуп, бир жолу райондук кеңештин депутаты болуп шайланган.
Талапчандыгы жана принципиалдуулугу менен белгилүү болгон ал жерди жыртуунун тереңдигин сызгыч менен текшерип, механизаторлордун ишин кылдат көзөмөлдөп турган.
Азыркы учурда Макештин балдары анын өмүрү жана эмгеги тууралуу эскерүүлөрдү чогултуп, анын тууралуу китеп чыгарууну пландаштырууда. «Биздин атабыз өз ишине берилген жана адилеттүүлүгү жана өзүн-өзү арноосу үчүн сый-урматка ээ болчу. Ал өз доорунун көрүнүктүү инсандыгы эле», - деп бөлүшүшөт алар.
Учурда үй-бүлө жана айылдын тургундары Тош-Булак жаңы конушундагы көчөлөрдүн бирин Макеш Жусупжановдун ысымына ыйгаруу боюнча иш алып барууда. Жергиликтүү бийлик бул демилгени колдоп, анын урматына эстелик жана парк түзүүгө убада беришти.
