Бул уюмдун маалыматына ылайык, селдер жана селдердин агымы бардык өзгөчө кырдаалдардын 40% түзөт. Соңку жылдары бул окуялардын жыштыгы жана аларга байланыштуу экономикалык жоготууларда маанилүү өсүш байкалды.
Табигый кырсыктар боюнча министрлик 2024-жылы сел агымдары соңку 30 жылдагы рекорддук деңгээлге жетип, инфраструктурага $14,5 миллион зыян келтиргенин маалымдады. Бул жылдагы табигый кырсыктарга байланыштуу бардык материалдык жоготуулардын 90% түзөт.
Швейцария өкмөтүнүн жана Бириккен Улуттар Уюмунун Азык-түлүк программасынын колдоосу менен Кыргызстандын өзгөчө кырдаалдар министрлиги кырсыктарды азайтуу жана коркунучтарды геопространстволук карталоо боюнча кызматкерлеринин потенциалын жогорулатууга багытталган жаңы долбоорду баштоодо.
Программанын алкагында практикалык аспекттерге көңүл бурулат. Окууга катышуучулар жер бетиндеги кичинекей өзгөрүүлөрдү аныктоо үчүн спутниктен алынган радиолокациялык маалыматтарды колдонуу методдору менен, ошондой эле селдерди жана сел агымдарын болжолдоо үчүн моделдөө менен таанышышат.
Темага байланыштуу окуңуз Кыргызстанда оползеньдерди жана сел агымдарын болжолдоо чакырык болуп калууда
Бул ыкманы колдонуу менен МЧС кызматкерлери окуялардан мурун жана кийин спутниктик сүрөттөрдү анализдеп, жердин абалында өзгөрүүлөр болгон-болбогонун аныктоого мүмкүндүк алат, мисалы, селден мурун жердин көтөрүлүшү же селдерден мурун кыймылдар. Мындан тышкары, селдерди жана сел агымдарын болжолдоо моделдөө адистерге суунун көлөмүн, агымдын ылдамдыгын жана жайылыш багыттарын баалоого мүмкүнчүлүк берет.
Мындай моделдөө ыкмасы коркунучтарды баалоо жана эрте билдирүү системалары үчүн маанилүү. Ал МЧС адистерине селдердин жана сел агымдарынын пайда болушу мүмкүн болгон зоналарын алдын ала аныктоого жана калк үчүн потенциалдуу коркунучтарды баалоого мүмкүндүк берет.
