2025-жылдын 13-ноябрында Кыргыз Республикасынын Жогорку Сотунун төрайымы Нургуль Бакирова ОБСЕнин Демократиялык институттар жана адам укуктары боюнча бюросунун (БДИПЧ) делегациясы менен жолугушту. Бул тууралуу соттун маалымат кызматы билдирди.
Делегациянын курамына укук маселелери боюнча аналитик Зелиха Айдын, анын жардамчысы Миргул Маматалиева, Бишкек шаардык административдик сотунун төрагасы Азис Эшалиев, Жогорку Соттун административдик иштер боюнча судьяларынын ишин камсыздоо бөлүмүнүн башчысы Айкокул Маатова жана коомчулук менен байланыш жана эл аралык мамилелер боюнча улук референт Даир Абдуллоев кирди.
Миссиянын өкүлдөрүнүн визитинин максаты Жогорку Кеңештеги шайлоолорду мониторинг жүргүзүү болуп саналат.
Нургуль Бакирова өз сөзүндө, демократиялык өлкөлөрдөгү шайлоолор бийликтин легитимдүүлүгүнүн маанилүү индикатору жана жарандардын эркин оюн билдирүү үчүн негизги институт экенин белгиледи. Ал шайлоо процессинин мыйзамдуулугу, ачыктыгы жана адилеттүүлүгү демократиянын негизги ташы экенин жана соттор буларды камсыздоодо маанилүү роль ойной турганын айтты.
«Соттор шайлоолор учурунда өз функцияларын натыйжалуу аткаруу үчүн көз карандысыз, бейтарап жана жогорку квалификациялуу болушу керек. Бул саясий партиялардын, талапкерлердин жана башка бийлик бутактарынын таасиринен бош болушун, ошондой эле шайлоо мыйзамдары боюнча терең билимдерге ээ болууну билдирет», — деп кошумчалады ал.
Учурдагы шайлоо мыйзамдарына ылайык, кезексиз шайлоолор өткөрүлгөн учурда шайлоо аракеттеринин мөөнөттөрү бир үчтөн бирге кыскартылат. Бул шайлоо талаштарына байланыштуу иштер биринчи инстанциядагы соттордо үч күндүн ордуна эки күндө, кассациялык инстанцияда беш күндүн ордуна үч күндө каралышы керек дегенди билдирет.
Административдик процессуалдык кодекс шайлоо талаштарын карауучу кыскартылган мөөнөттөрдү карабайт, бирок соттор мындай иштерди конституциялык мыйзамдын артыкчылыгына таянып, тездетилген тартипте карап жатышат.
Атап айтканда, аталган кодекстин 20-беренеси шайлоолорго даярдык көрүү учурунда берилген арыздар биринчи инстанциядагы соттор тарабынан добуш берүүдөн бир күн мурун каралышы керек экенин талап кылат.
Кассациялык сот келген иштерди беш күндүн ичинде карашы керек, ал эми добуш берүү күнү же андан кийинки күнү берилген арыздар дароо каралууга тийиш.
Арыздарды берүү мөөнөттөрү калыбына келтирилбейт, бул шайлоо укуктарын мыйзамда белгиленген мөөнөттө оперативдүү коргоо зарылдыгын баса белгилейт», — деди Нургуль Бакирова.
Жолугушуунун аягында шайлоо процессинин мыйзамдуулугун камсыздоодо сот бийлигинин ролу жана эл аралык стандарттарга ылайык укуктук практиканы өнүктүрүү маселелери талкууланды, тараптар мындан аркы кызматташууга даяр экенин билдиришти. ```
