Как сообщает Служба новостей ООН, 2021-жылдан бери, малярияга каршы биринчи вакцина бекитилгенден кийин, 24 өлкө аны улуттук иммунизация программаларына киргизди.
2024-жылы сезондук химиялык профилактика кеңейди, бул 54 миллион баланы камтууга мүмкүндүк берди, ал эми 2012-жылы бул көрсөткүч болгону 200 миңди түзгөн. ВОЗ 47 өлкөнү жана бир аймакты маляриядан бош деп сертификаттады, алардын арасында 2024-жылы Кабо-Верде жана Египет болду, ал эми 2025-жылы Грузия, Суринам жана Тимор-Лесте кошулушу күтүлүүдө.
Жетишкен ийгиликтерге карабастан, 2024-жылы 282 миллион малярия учурлары катталды, бул 610 миң өлүмгө алып келди.
Африка аймагында ВОЗ маляриядан болгон бардык өлүмдөрдүн 95%ын каттады, алардын көпчүлүгү беш жашка чейинки балдар. Өлүм деңгээли 100 миң адамга 13,8 жетти, бул глобалдык максаттагы 4,5тен үч эсе ашык.
ВОЗ негизги дары-дармектерге паразиттердин туруктуулугунун өсүп жаткандыгы тууралуу эскертет. Мындан тышкары, паразиттердин генетикалык мутациялары экспресс-тесттердин тактыгын төмөндөтөт. Климаттын өзгөрүшү жана экстремалдуу аба ырайы жаңы оору жугуштарына алып келет, ал эми конфликттер жана туруктуулуктун жоктугу саламаттык сактоо системаларынын ишин бузат.
Эксперттер малярия менен күрөшүүгө каражат бөлүү критикалык төмөн деңгээлде бойдон калууда деп баса белгилешет: 2024-жылы бул максаттар үчүн болгону 3,9 миллиард доллар бөлүнгөн. Каражаттын кыскарышы саламаттык сактоо системаларын алсыратат, пландалган текшерүүлөрдү жокко чыгарууга же жылдырууга алып келет жана дары-дармектердин жеткирүүдө үзгүлтүккө учурашуу коркунучун жогорулатат.
Малярия — бул айрым түрдөгү комар укусунан жугуучу, өмүргө коркунуч туудурган оору жана тропикалык өлкөлөрдө эң кеңири таралган.
Зараза инфекцияланган паразиттин укусунан пайда болот. Оору адамдан адамга жугуучу эмес.
Маляриянын симптомдору жеңилден өмүргө коркунуч туудурган оор абалга чейин өзгөрүп турат; жеңил симптомдорго ысытма, титирөө жана баш оору кирет, ал эми оор көрүнүштөргө алсыздык, аң-сезимдин бузулушу, тырышуулар жана дем алууда кыйынчылыктар кирет.
Кыргызстан расмий түрдө жергиликтүү маляриянын жугушунан бош деп таанылды. Бирок, жогорку оорулуулук деңгээли бар аймактардан кайтып келген жарандардан оору жугуу учурлары катталып жатат: 2020-жылдан 2024-жылга чейин 11 мындай учур катталган. Убакытында диагноз коюу жана дарылоо аркылуу инфекциянын андан ары жайылышын алдын алууга жетишилди.
