Жабрица синеголовниковая
Статус: VU. Эндемик. Кыргызстанда өсүүчү 16 түрдүн бири.
Описание. Бир жылдык монокарпикалык өсүмдүк, бүт стеблекорень жана стержневой корень менен. Стебель жалгыз, негизинде өлгөн жалбыктардын калдыктары менен калың капталган, негизинен щетковидно тармактанган. Жалбыктары түптүк, көп, розеткада чогулган, формасы жумурткадай, перисторассеченные; стеблевые жалбыктары акырындык менен жөнөкөйлөнгөн, кыска үч бурчтук влагалищаларда; жогорку жалбыктар бүт же тиштүү сызыктык пластинкалар түрүндө. Зонтики 50-60 гүлдүү, 15-18 узун сызыктык бүт чөп жалбыктары менен; зонтички 50-60 гүлдүү, 15-17 жумурткадай-ланцетный жалбыктар менен капталган. Лепестки ак, бир аз жыйрылган. Плоды бир аз жанына кысыла, кайра-ланцетный.
Особенности биологии. VII айда гүлдөйт, VIII-IX айларда жемиш берет.
Распространение общее и в стране. Чаткальский хребет: Бозбу-Тоо тоолору, Итагар дарыясынын жазыгы, Ак-Сай жана Кур-Айрык жерлери.
Места произрастания. Таштуу карбонаттуу чокулардагы жарыктар.
Численность. Бир нече популяциялар.
Лимитирующие факторы. Себептери белгисиз.
Культивирование. Маалымат жок.
Меры охраны существующие. Беш-Арал мамлекеттик коругунда өсөт.
Меры охраны рекомендуемые. Запастарды тактоо, жашоо чөйрөлөрүн коргоону камсыз кылуу.
Кёк башчалуу сесели
Seaholly-like Meadow Saxifrage
Seseli eryngioides (Korovin) M. Pimen. et V. N. T^hom
Status: VU. Түр Кыргызстандагы жергиликтүү эндемик, өлкөнүн флорасындагы он алты түрдүн бири. Чаткаль тоо системасында (Бозбу-Тоо тоолору, Итагар жазыгы, Ак-Сай жана Кур-Арык жерлери) бир нече жайларда белгилүү. Өсүмдүктөр карбонаттуу тастардын жарыктарында өсөт, популяциялар көп эмес. Гүлдөө мезгили: Июль, жемиш август - сентябрда. Чектөөчү факторлор изилденген эмес, өстүрүү боюнча маалымат жок. Белгилүү популяциянын бир бөлүгү Беш-Арал мамлекеттик коругунда жашайт. Бул түрдүн санына мониторинг жүргүзүү жана изилдөө, ошондой эле башка жайларда коргоо сунушталууда.
