Эксперт өлкөдөгү турак жайдын баасынын кескин өсүп жатканын белгилеп, бул объективдүү жана субъективдүү факторлор менен байланыштуу экенин айтты.
Сукенбаевдин айтымында, негизги фактор курулуш материалдарынын баасынын жогорулашы болуп саналат, алар негизинен Россия, Кытай жана башка өлкөлөрдөн импорттолууда, анткени жергиликтүү өндүрүш рыноктун муктаждыктарын канааттандырбайт. Ошондой эле, ал курулуш үчүн жер тилкелери жетишпей жатканын, ал эми курулуш компанияларынын тараптан суроо-талаптын өсүп жатканын белгиледи.
Ички миграция да кырдаалга таасир этет. "Жыл башынан бери борбордун калкы 2,1%га өстү. Орточо үй-бүлө үч адамдан турат деп эсептесек, бул болжол менен 9 миң жаңы үй-бүлө. Социалдык нормалар боюнча, ар бир жаранга 12 чарчы метр турак жай керек, бул бир үй-бүлө үчүн болжол менен 40 чарчы метрди түзөт. Натыйжада Бишкекте болжол менен 9 миң үй куруу керек", - деди ал.
Турак жайдын баасынын өсүшүнө себеп болгон субъективдүү факторлордун арасында Сукенбаев "сарафанное радио" деп аталган психологиялык аспектти белгиледи. "Адамдар бири-бирине турак жайдын кымбаттап жатканын талкуулашат, жана бул баалардын калыптанышына таасир этет", - деди ал.
Башка өлкөлөр менен салыштырганда, Сукенбаев АКШнын мисалын келтирди, анда орточо эмгек акы бир чарчы метр турак жайдын баасына жакын. АКШда бир адамга 50-60 чарчы метр туура келсе, Кыргызстанда бул көрсөткүч болгону 12. Ошентип, америкалык жаран минималдуу турак жайга үч жылда жыйнай алса, кыргызстандыктарга 15-20 жыл керек, бул алардын эмгек акысын коротпогон учурда. Бирок бул дээрлик мүмкүн эмес, анткени акча тамак-ашка, билим алууга жана башка муктаждыктарга керек. Мындан тышкары, кыргыздарда көп учурда башка финансылык милдеттенмелер пайда болот, жана жыйноо үчүн алар айлана-чөйрөдөгү адамдар менен байланыштарын кыскартууга аргасыз болушат. Мындай эсептөөлөр мамлекеттик агенттикте жүргүзүлгөн. Мындан тышкары, кен казуу, финансылык же жеке сектордо иштеген жарандар каражатты эки-үч эсе тезирээк жыйнай алышат", - деп жыйынтыктады Сукенбаев.
