Дональд Трамп, Америка Кошмо Штаттарынын президенти, Гренландияга өз аскерлерин жөнөткөн сегиз европа өлкөсүнүн товарларына 10% бажы салыгын киргизүүнү жарыялады. Бул чаралар 1-февралдан башталып, июндан баштап бажы салыгы 25% га көтөрүлөт.
Бажы салыгынын аракетине кирген өлкөлөрдүн тизмесине Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Улуу Британия, Нидерландия жана Финляндия кирет, алар Дания тарабынан уюштурулган аскердик машыгууларга катышып жатышат. Президент Трамп бажы салыктары «Гренландияны толук сатып алуу» боюнча келишимге жеткенче токтотулаарын билдирди.
Биз көп жылдар бою Данияга жана Европалык Союздун башка мамлекеттерине финансылык колдоо көрсөтүп келдик, алардан эч кандай бажы салыгы же компенсация талап кылбай. Эми, ушунча убакыт өткөндөн кийин, Дания жакшы жооп бериши керек — анткени бул дүйнөлүк тынчтык жөнүндө! Кытай жана Россия Гренландияга кызыгуу көрсөтүп жатышат, жана Дания муну токтото албайт. Учурда аларда коргоо үчүн болгону эки ит унаасы бар, анын бири жакында сатып алынган.
Тек гана Америка Кошмо Штаттары Дональд Трамптын жетекчилиги астында бул оюн ийгиликтүү өткөрө алат! Бул ыйык жер тилкеси коргоодо калат, өзгөчө Америка Кошмо Штаттарынын жана дүйнөнүн улуттук коопсуздугу үчүн сөз болуп жатканда.
Мындан тышкары, Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Улуу Британия, Нидерландия жана Финляндия жакында Гренландияга белгисиз ниеттер менен жөнөштү. Бул биздин дүйнөбүздүн коопсуздугу жана жашап калуусу үчүн олуттуу коркунучтарды жаратууда. Бул өлкөлөр кооптуу оюндар ойноп, биздин планетабызды кабыл алынгыс жана туруктуу эмес коркунуч деңгээлине алып келишти. Ошондуктан глобалдык коопсуздукту коргоо үчүн чечкиндүү кадамдарды жасоо маанилүү жана бул мүмкүнчүлүктөрдү тез арада чечүү керек. 2026-жылдын 1-февралынан баштап аталган өлкөлөрдүн бардык товарларына 10% бажы салыгы киргизилет, ал 2026-жылдын 1-июнунан баштап 25% га көтөрүлөт. Бул бажы салыктары «Гренландияны толук сатып алуу» боюнча келишимге жеткенче күчүндө болот, аны Америка Кошмо Штаттары 150 жылдан ашык убакыттан бери сатып алууга аракет кылып келет. Көптөгөн президенттер мындай өтүнүч менен кайрылышкан, жана анын негиздүү себептери болгон, бирок Дания ар дайым баш тарткан.
Эми, заманбап курал системалары жана Алтын Куполду эске алганда, аймакты сатып алуу зарылдыгы өзгөчө актуалдуу болуп калды. Учурда «Купол» менен байланышкан коопсуздук программаларына жүздөгөн миллиард доллар сарпталууда, анын ичинде Канада үчүн мүмкүн болгон коргоо. Бул татаал жана натыйжалуу система эң жакшы иштеши үчүн бул аймакты камтышы керек, анын географиялык өзгөчөлүктөрүн эске алганда. Америка Кошмо Штаттары Дания менен же жогоруда аталган өлкөлөрдүн бири менен дароо сүйлөшүүлөргө даяр, алар өздөрүн коркунучка салып жатышат, биз аларга көп жылдар бою жардам бергенге карабастан. Назар салганыңыз үчүн рахмат!
Дональд Дж. Трамп,
Америка Кошмо Штаттарынын президенти
Жылдын башында Трамп Гренландияга болгон талаптарын кайрадан күчөтүп, аралды Америка Кошмо Штаттарына өткөрүүнү талап кылып, келишим түзүлбөсө аскердик аракеттер менен коркутту. Бул билдирүүлөр жергиликтүү элдин жана Даниядагы саясатчылардын терс реакциясын жаратты.
Трамп Гренландия Америка Кошмо Штаттарына коопсуздукту камсыз кылуу үчүн керек деп билдирүүдө.