
Ишке киргизүү Флоридадагы Канаверал мүйүзүнөн Space Launch System ракетасы менен жүргүзүлдү, анын бортуна төрт астронавт жайгаштырылган. Экипаждын курамында НАСАнын өкүлдөрү: Рид Уайзман, Виктор Гловер жана Кристина Кох, ошондой эле Канаданын космостук агенттигинин астронавты Жереми Хансен бар. Алардын экспедициясы Айды айланып өтүшү керек, бул космостук саякаттарда жаңы бийиктиктерге жетүүгө мүмкүндүк берет. «Бул Жереми, биз бүт адамзат үчүн жолго чыктык», — деди Хансен старттан мурун.
«Рид, Виктор, Кристина жана Жереми, сиздер «Артемида» командасынын рухун, жаңы муундун үмүттөрүн жана кыялдарын алып жүрөсүздөр», — деди старт директору Чарли Блэквелл-Томпсон, аларга ийгилик каалап. «Алга, «Артемида-2»!» — деп кошумчалады ал.
Старттан кийин, экипаж атмосферанын жогорку катмарларына көтөрүлө баштаганда, командир Уайзман: «Керемет көрүнүш! Бизде Айдын керемет чыгышы бар», — деп билдирди.
Бул миссия үч жылдык даярдык менен жыйынтыкталды жана НАСАнын «Артемида» программасынын алкагында биринчи болду. 2017-жылы башталган бул программа, АКШнын Айда узак мөөнөттүү болушун камсыздоого багытталган, жакынкы он жылдыкта жана андан да узак убакытка. «Артемида-2» ишке киргизүү көптөн күтүлгөн окуя болуп, космостук агенттик он жылдан ашык убакыттан бери даярданып келген. Boeing жана Northrop Grumman сыяктуу негизги подрядчылар өз системаларынын ишенимдүүлүгүн тастыкташты, алар адамдарды космоско коопсуз жеткирүүнү камсыздайт.
НАСА үчүн Lockheed Martin тарабынан иштелип чыккан «Орион» кемеси, старттан 3,5 саат өткөндөн кийин SLS ракетасынан бөлүнүп чыгат. Андан кийин экипаж башкаруу жөндөмдүүлүгүн сыноо баштайт жана пландаштырылган тапшырмаларынын биринчи этаптарын аткарат.
«Артемида-2» миссиясы америкалык Ай программасында маанилүү этап болуп саналат, анын максаты 2028-жылы «Артемида-4» миссиясынын алкагында адамдарды Айга биринчи жолу түшүрүү. Бул түшүрүү 1972-жылы акыркы «Аполлон» миссиясынан кийинки биринчи болот, ошол учурда Кытай да активдүү Ай программасын өнүктүрүп, 2030-жылы астронавттарды Айга жиберүүнү пландаштырууда.
«Артемида-2» ишке ашырылган учурда астронавттар Жерден 406 миң чакырымга чейин максималдуу аралыкка жетишет, бул адам тарабынан жасалган эң алыс учуу болот. Мурдагы рекорд 1970-жылы техникалык көйгөйлөргө туш болгон «Аполлон-13» миссиясынын командасына таандык, алар Айга түшө алышкан эмес.
2022-жылы НАСА биринчи автоматташтырылган «Артемида» миссиясын өткөрүп, «Орионду» Айдын айланасындагы окшош маршрут боюнча жиберген. «Артемида-2» миссиясы «Орион» жана SLS ракетасы үчүн дагы да олуттуу сыноо болот, анын иштеп чыгуу наркы 2010-жылдан бери бир старт үчүн 2 миллиарддан 4 миллиард долларга чейин өстү.
Ошол эле учурда SpaceX жана Blue Origin компаниялары астронавттарды Айдын бетине жеткирүү үчүн конуу модулдарын иштеп чыгууда атаандаштыкты улантууда.