«Жабдыктар иштебей жатат, өлүмдүүлүк өсүүдө»
Саламаттык сактоо министрлигинде министр Каныбек Досмамбетовдун жетекчилиги астында өткөн жыйында М.Миррахимов атындагы Улуттук кардиология жана терапия борборунун (НЦКиТ) жана Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо илимий-изилдөө институтунун (НИИХСиТО) чыгуу текшерүүсүнүн жыйынтыктары каралды.
Каралып жаткан маселелерде НЦКиТте жүрөк-кан тамыр оорулары бар бейтаптарга тез жардам көрсөтүүдө олуттуу көйгөйлөр бар экени белгиленди. Ангиографикалык жабдыктардын токтоп калуусу, коронарографияларды өткөрүүдө кечиктирүүлөр жана реанимацияда эхокардиографияны 24 саат бою жүргүзүү мүмкүнчүлүгүнүн жоктугу белгиленди. Тиңгиздердин натыйжасыз маршрутизациясы жана көп тармактуу консилиумдардын жетишсиздиги, техникалык мүмкүнчүлүктөр болуусуна карабастан, курч коронардык синдром менен ооруган бейтаптардын дарыланышына терс таасирин тийгизүүдө.
Ангиографтар бар шарттарда тромболизисти колдонуу маселеси да талкууланды. Эл аралык стандарттарга ылайык, 24 саат бою ангиографикалык кызмат көрсөтүүчү мекемелерде тромболизис колдонулбайт, анткени ЧКВ «алтын стандарт» болуп эсептелет. Ошондуктан министр НЦКиТтин тромболизис препараттарын сатып алуу боюнча 28 миллион сомдук өтүнүчүнүн максатка ылайыктуулугуна шек келтирди.
Мындан тышкары, министр медициналык препараттарды жана жабдыктарды сатып алуу процессинде коррупция шектерин белгилеп, НЦКиТтин директору Талантбек Сооронбаевдин жеке жоопкерчилигине көңүл бурду. Ал директордун чет өлкөгө көп сапарлары (эки жылда 45 сапар) жана анын мүлкүнүн келип чыгышы, баасы 2 миллион долларга жакын болгондугу боюнча суроолорду берди.
НИИХСиТОдо жабдыктарды жана чыгым материалдарын пайдаланууда мыйзам бузуулар аныкталды. Жүрөк хирургиясы үчүн жабдыктар, мурда өрт болгон негизги имаратта, туура эмес шарттарда сакталган жана курулуш чаңына толгон, бул анын ишенимдүүлүгүн шекке салат. КР президенти С.Н. Жапаровдун реанимацияны УЗИ- жана ЭХО-аппараттар менен жабдуу боюнча тапшырмасы, бөлүнгөн каражаттарга карабастан, аткарылбай жатат.
Министр ошондой эле Институттун директору Самидин Шабыралиев тарабынан операция жасалган бейтаптардын санынын өсүшүн белгиледи, алар жеке жүрөк хирургия клиникаларына кыйынчылыктар менен кайтып келишет.
Жыйында талкууланган системалык көйгөйлөрдүн бири эки борбордун ортосунда эффективдүү өз ара аракеттенүүнүн жоктугу болду. Курч коронардык синдром менен ооруган бейтаптар көбүнчө кечиктирилген жардам алышат, ал эми ангиографтар иштебей жатат. Министр мекемелер арасында түз байланыш түзүү бейтаптарды толук маршрутизациялоону камсыз кыла аларын баса белгиледи. Бул контекстте НЦКиТте жүрөк хирургиясы жардамын дублдаштыруунун экономикалык максатка ылайыктуулугун белгилеп, НИИХСиТОнун профилин жана процессерди туура уюштуруу шартында инфраструктуралык мүмкүнчүлүктөрдү эске алды.
«Жабдыктар иштебей жатканда, процесстер уюштурулбаганда жана өлүмдүүлүк өсүп жатканда — бул техника маселеси эмес, ишке болгон мамиле. Бул сиздин жоопкерчилигиңизде», — деди министр.
Жыйынды жыйынтыктап, министр НИИХСиТОну зарыл медициналык жабдыктар менен тез арада жабдуу боюнча тапшырмаларды берди. НЦКиТ реанимацияларда эхокардиографияны 24 саат бою жүргүзүүнү камсыз кылышы керек жана клиникалык протоколдорго ылайык ангиографтарды пайдаланууну уюштуруп, негизсиз тромболизисти колдонбоо керек.
Эки мекеменин жетекчилери өз ыктыярында аныкталган мыйзам бузууларга байланыштуу өз ыйгарым укуктарын тапшырды. Министр жаңы жетекчилерди дайындоо үчүн жаш, бирок тажрыйбалуу адистердин, анын ичинде чет өлкөдө иштегендердин талапкерлигин карап чыгарын белгиледи.
Сүрөт www
