Кыргызстанда бир катар ишмердик түрлөрүнүн лицензиялоо системасында өзгөртүүлөр пландалууда.
Экономика жана соода министрлиги санариптик платформалар менен иштеген такси айдоочулары жана курьерлердин ишмердүүлүгүн жөнгө салуучу жобо токтому боюнча талкуу өткөрүүдө.
Түшүндүрмөгө ылайык, сунушталган өзгөртүүлөрдүн негизги максаты — салык жана лицензиялоо мыйзамдарын жөнөкөйлөтүү, ошондой эле такси айдоочулары жана агрегаторлор аркылуу иштеген курьерлер сыяктуу өзүн-өзү иш менен камсыз кылган жарандар үчүн шарттарды түзүү.
Бул жарандарга юридикалык жактар же автопарктар менен эмгек келишимин түзбөстөн лицензия алууга уруксат берүү сунушталууда.
Эмне өзгөрөт
Өзгөртүүлөр жеңил автоунаалар (такси) менен жүргүнчү ташууну лицензиялоону жөнгө салган нормаларга тиешелүү.
Учурдагы талапка ылайык, лицензия алууну каалаган жеке адам юридикалык жак менен эмгек келишиминин көчүрмөсүн берүү керек.
Министрлик бул талапты алып салууну сунуштап, өзүн-өзү иш менен камсыз кылган айдоочулар мыйзамдуу түрдө лицензия алууга жана ишмердүүлүгүн жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк алышы керектигин белгилейт.
Экономикалык кесепеттер
2025-жылдын 1-сентябрынан тарта Кыргызстанда санариптик платформалар-агрегаторлор аркылуу жүргүзүлгөн ишмердүүлүк үчүн жаңы салык салуу тартиби күчүнө кирет.
Эми бардык салык милдеттенмелери, анын ичинде киреше салыгы жана социалдык төлөмдөр, салык агенти — агрегаторго жүктөлөт.
Мурда өзүн-өзү иш менен камсыз кылгандар патенттик система боюнча иштешкен жана 2024-жылдын жыйынтыгы боюнча бул категориядан түшкөн каражаттар болжол менен 40 млн сомду түзгөн.
Жаңы системанын киргизилиши менен, 2025-жылдын сентябрында гана бюджетке 60 млн сом түшкөн, ал эми болжолдонгон жылдык түшүүлөр 800 млн сомго жакын болот.
Ошентип, реформа салыкты жыйноо жана ачыктыкты кыйла жакшыртты.
Юридикалык негиз
Салык кодексинин 201-беренесине ылайык, агрегатор аркылуу жеке адам тарабынан алынган кирешелер эмгек мамилелерин талап кылбайт.
Ошентип, лицензиялоодо эмгек келишиминин болушу тууралуу талап салык нормаларына каршы келет.
Ведомстволордун биргелешип иштөөсү
Мыйзам нормаларын макулдашуу маселеси Кыргыз-Россия өкмөттөр аралык комиссиясынын 26-жыйынына даярдык көрүү учурунда көтөрүлгөн.
2025-жылдын 21-октябрындагы Президенттин администрациясынын № 15-11485 буйругуна ылайык, ыйгарым укуктуу органдар — Мамлекеттик салык кызматы жана Ички иштер министрлиги жыйын өткөрүп, күчүндө турган жобого өзгөртүүлөрдү киргизүүнүн зарылдыгына келишкен.
Лицензиялоону киргизүү
Министрлер кабинетинин токтомуна ылайык, 2025-жылдын 1-декабрынан тарта такси айдоочулары үчүн милдеттүү лицензиялоо башталат.
Бул боюнча Экономика министрлиги жаңы тартипти ийгиликтүү ишке киргизүү үчүн юридикалык туура эмес жактарды алдын ала жоюу маанилүү экенин белгилейт, анткени бюджетте мүмкүн болгон жоготууларды болтурбоо керек.
