Turmush маалымат агенттигинин кабарчысынын маалыматына ылайык, австриялык согуштук туткундар жол куруу иштерине тартуу үчүн регионго жеткирилген, ал жолдор аркылуу арбалар менен жүрүшкөн.
Мындай жолдордун бири Аустан айылынан 3-4 км түштүк тарапта, Исфайрам дарыясынын бойунда жайгашкан. Азыркы учурда бул аймак «Сурма-Таш» мамлекеттик табигый коругунун бөлүгү болуп саналат. Жол Чон-Алайга карай багытталган.
Жергиликтүү карыялардын айтымында, өткөндө Сурма-Таштын кендеринде вольфрам казылып алынган. Руда арбаларга жүктөлүп, Кызыл-Кийге жөнөтүлгөн. Ал убакта Исфайрам дарыясы аркылуу көпүрөлөр курулган, бирок убакыттын өтүшү менен алар талкаланып, азыр алардын ордунда жаңы унаа көпүрөсү турат.
Кээ бир жергиликтүү тургундар бул жол Кадамжай жана Чон-Алай райондорун байланыштырган болушу мүмкүн деп болжолдошот. Анын курулуш мезгили Курманжан-Датканын башкаруусу менен чектешип калышы мүмкүн, ал бул жолду Коканд хандыгынын башкаруучуларына баруу үчүн колдонгон деген маалыматтар бар. Жерлерде азыркыга чейин арбалардын издерин көрүүгө болот.
Австро-Венгрия армиясынын согуштук туткундар Баткен облусунун аймагында жол куруу менен гана чектелбестен, Орусия армиясы үчүн куралды оңдоп-түзөөгө да катышышкан.
Кээ бир маалыматтар боюнча, алардын айрымдары куралды жергиликтүү калкка баалуу буюмдарга алмаштырып жатышкан.
Азыркы учурда Кадамжай районунун Майдан айылдык аймагында Баткен облусун Чон-Алай районунун Ош облусу менен байланыштырган жол куруу долбоору ишке ашырылууда. Жаңы жолдун узундугу 127 км түзөт, жана иштер эки тараптан ДЭП-46 кызматкерлеринин күчү менен жүргүзүлүүдө.
Маалымат үчүн
Башында орус бийликтери согуштук туткундарды Түркестанда чоң калктуу конуштардан жана темир жолдордон алыс жайгаштырууну пландашкан. Бирок, туткундардын көптүгү жана аларды жайгаштырууга орундардын жетишсиздиги себептүү, бул пландар өзгөртүлгөн. Натыйжада, биринчи согуштук туткундар 1914-жылдын сентябрында Перемышлди басып алгандан кийин Түркестанга келе башташкан, жана 50 миңден ашык ар кандай улуттардан адамдар Ташкентте жайгаштырылган.
Башында согуштук туткундарды жайгаштыруу өзгөчө кыйынчылыктарды жараткан жок, анткени бул үчүн Түркестан аскердик округунун фронтко жөнөп кеткен аскерлеринен бошотулган казармалар колдонулган.
Бирок, жакын арада бош орундардын жетишсиздиги ачык көрүнүп калды. 1915-жылдын башында Катта-Курган шаарында дагы 1200 согуштук туткунду жайгаштыруу пландаштырылган, бирок шаар болгону 600 адамды кабыл ала алган, ал эми Самаркандда 1000 согуштук туткундан болгону 508 адамга орун табылган.
