Маматмуса Укубаев Экономикалык кызматташтык уюмунун Секретариатында иштейт,
Экономикалык кызматташтык уюмунун Секретариаты (ОЭС/ECO) Тегеранда жайгашкан туруктуу аткаруучу орган болуп, Борбордук Азия, Кавказ жана Ортоңку Чыгыштагы мамлекеттер ортосунда экономикалык, маданий жана техникалык өз ара аракеттешүүнү координациялайт. Ал уюмдун долбоорлорун ишке ашырууда жана жумушчу топторду колдоодо негизги роль ойнойт.
Маматмуса 1980-жылы Ош шаарында төрөлүп, Жалал-Абад облусундагы №9 мектепти аяктаган, эки жыл түрк лицейинде билим алган. Мектепти аяктагандан кийин Бишкекте билим алууну улантып, Кыргызстан Эл аралык университетинде эл аралык мамилелер боюнча диплом алган. Кийинчерээк президенттин алдындагы башкаруу академиясында магистратураны аяктаган.
Укубаев Жогорку Кенештин иш башкармалыгында он жылдай иштеп, андан кийин энергетика секторуна өтүп, «Электр станциялары» акционердик коомунда тышкы байланыштар бөлүмүнүн начальниги болуп дайындалган.
2021-жылы ага Кыргызстанды эл аралык уюмда көрсөтүү сунушталды, бул анын ОЭСтин Секретариатына кызматка көрсөтүлүшүнө алып келди. Конкурс энергетика тармагында билим жана англис тилин билүүнү талап кылды. Тандоодон ийгиликтүү өтүп, ошол убактан бери Тегеранда иштеп жатат.
Укубаевдин айтымында, Ирандагы жашоосу жергиликтүү тургундардын терс мамилеси менен коштолгон эмес. «Ирандыктар абдан жөнөкөй жана конокпоз адамдар. Албетте, ар кандай адамдар бар, бирок жалпы алганда, мен алардын маданиятын оң баалайм. Көптөгөн кыргызча сөздөр перс тилинен келип чыккан. Иран — бай тарыхы бар чоң өлкө, анда ар түрдүү элдер жашайт. Бизде көп окшоштуктар бар экенин байкадым», - деп бөлүштү ал.
Укубаев ошондой эле Ирандагы жашоо баасы абдан арзан экенин белгиледи. «1 литр бензиндин баасы 2 сомдун тегерегинде, бул суудан арзаныраак. Мен жылына коммуналдык кызматтар үчүн болгону 3 доллар төлөдүм. Электр энергиясынын баасы да төмөн. Дүкөндөр жергиликтүү өндүрүштөгү товарларга толгон, жана көптөгөн ирандык азыктар Кыргызстанда да жеткиликтүү. Мамлекет импортту, айрыкча өлкө ичинде өндүрүлбөгөн товарларды субсидиялайт», - деп кошумчалады ал.
Ирандыктар чет элдиктерге сый-урмат менен мамиле кылышат, жана Укубаевдин айтымында, ар бир өлкөдө ар кандай көз караштагы адамдар бар. «Эл аралык изоляция шарттарында катуу дисциплинага ээ болуу зарыл. Иранда адам укуктары сакталат, бирок саясат жана адам укуктары көп учурда кесилишет», - деп баса белгиледи ал.
Маматмуса Иранда аялдарга болгон терс мамиле тууралуу мифтерди да четке какты. «Мен бул тема боюнча көптөгөн жалган маалыматтарды окудум жана күлдүм. Аялдардын укуктары бул жерде корголгон. Эркектер аялдарына катаал мамиле кыла алышпайт, анткени мыйзамдар аялдардын жанына турат. Алардын көпчүлүгү камсыздалган, люкс унааларда жүрүшөт. Эгер аял иштегиси келбесе, бул маселе эмес, анткени мыйзам эркектерди үй-бүлөнү камсыздоого милдеттендирет», - деп түшүндүрдү ал.
Медицина боюнча Укубаев Иранда ал акысыз экенин, бирок мамлекеттик ооруканаларда көп учурда кезек болорун белгиледи. «Жеке клиникалар кымбат, жана бай адамдардын көбү аларды тандайт. Мен өзүбүздүн Кыргызстандагы досторума дары-дармектерди жибергенмин, алар биздегиден кыйла арзан», - деп кошумчалады ал.
Укубаев Ирандагы билим берүү системасын да жогору баалады. «Университеттерде студенттердин көбү кыздар, жана алардын 90% жогорку билим алышат. Бирок жаштар кээде өз укуктарынын канчалык деңгээлде корголгонун түшүнбөй, болгону баш кийимдер тууралуу суроолорго көңүл бурушат», - деди ал.
Азыр Маматмуса Каспий деңизинин жээгинде, себеби анын уюму эвакуациялоо боюнча чечим кабыл алды. «Биз Азербайжан аркылуу каалаган убакта өлкөдөн чыгып кете алабыз. Элчилик эвакуациялоо планына даярдык көрдү, жана биз коопсуз жерде турабыз», - деп жыйынтыктады ал.
