Анын айтымында, акыркы жылдары этти кайра иштетүү активдүү өнүгүүдө. Айрыкча, эт кайра иштетүү заводдорунда жаңы продуктылар пайда болууда, ал эми сатып алуучулар дүкөндөрдө жана базарларда ар түрдүү даяр эт азыктарын таба алышат.
Каныбек уулу белгилегендей, айрым заводдордо азыр ар кандай эт түрлөрүнөн консервалар, ошондой эле тушёнка, бышырылган жана түтүндү эт өндүрүлүүдө. Ал кайра иштетилген продукциянын баасы чийки этке салыштырмалуу жогору экенин кошумчалады. Органикалык айыл чарба департаменти бул тармакка колдоо көрсөтүп, министрлик кайра иштетүү процесстерин оптимизациялоо үчүн кошумча ресурстарды камсыз кылууда.
Мындан тышкары, ал этти кайра иштетүүнүн өнүгүшү жеңилдетилген кредит берүү программалары менен байланыштуу экенин баса белгиледи.
«Жаныбарларды көбөйтүү, семиртүү же продукциянын сапатын жакшыртуу пландап жаткан адамдар үчүн ар кандай кредит берүү булактары бар. Учурда 16 мындай кредит программасы жеткиликтүү», - деди Мунарбек Каныбек уулу.
Жаңы кырдаалдын контексти
2025-жылы эттин жетишсиздиги жана баанын өсүшү маанилүү социалдык жана экономикалык проблема болуп калды, деп билдирди экономика жана соода министрлигинин Антимонополиялык жөнгө салуу кызматынын орун басары Муратбек Иманкулов Тазабек радиосунда.
Ал эт социалдык маанилүү товар болуп эсептелинерин жана өткөн жылдын августунда жетишсиздик жана негизсиз баа өсүшүнүн фонуна байланыштуу убактылуу мамлекеттик жөнгө салуу киргизилгенин кошумчалады.
«Августта, баалар кескин көтөрүлө баштаганда, биз эттин баасын убактылуу жөнгө салуу чечимин кабыл алдык», - деп белгиледи Иманкулов.
Суйрмалуу жана кой этине максималдуу баа 680 жана 690 сомду түздү.
«Бул сөөк менен этке тиешелүү экенин тактоо маанилүү. Биз бул маселени баса белгилеп жатабыз, анткени сатып алуучулар көп учурда аны филеге же сөөксүз этке аралаштырып алышат», - деп кошумчалады ал.
Филе жана сөөксүз эт мамлекеттик жөнгө салууга кирбейт жана базар бааларынын предмети болуп саналат. Жөнгө салуу сөөк менен этке гана тиешелүү, анын ичинде базарларда жана дүкөндөрдө сатылган жилдер жана сөөктөр.
Иманкулов бааларды жөнгө салуу августта киргизилгенин, ноябрда декабрь айына чейин узартылганын, андан кийин дагы бир айга узартылганын билдирди.
«Бул маселе өкмөттүн жана тиешелүү министрликтердин туруктуу көзөмөлүндө. Биз күн сайын кырдаалды мониторингдейбиз, биздин кызматкерлер жеринде иштешет», - деп белгиледи ал.
Мындан тышкары, жергиликтүү бийлик бааларды туруктуу кармоо аракеттерине активдүү катышууда. Бишкекте базарларда рейддер өткөрүлүүдө, аларга мэриянын, райондук администрациялардын, айыл чарба министрлигинин жана укук коргоо органдарынын кызматкерлери антимонополиялык кызматтын өкүлдөрү менен бирге катышууда.
Иманкулов бардык аракеттер Министрлер кабинетинин № 455 токтому алкагында жүргүзүлүп жатканын эске салды, ал бааларды биргелешип көзөмөлдөөнү жөнгө салат.
Этке жөнгө салуу киргизилгенден бери жалпы салынган айыптардын суммасы 600 миң сомдон ашты.
«Бул прецедентсиз деңгээл. Өткөн жылдарда мындай көлөмдөгү айыптар салынган эмес», - деп баса белгиледи орун басар.
Ал ошондой эле баанын өсүшү кээ бир учурда жалгыз саткандардын аракеттери менен гана эмес, ошондой эле ортомчулардын жана топтордун, анын ичинде өндүрүүчүлөрдүн аракеттери менен байланыштуу экенин кошумчалады.
«Бул учурлар укук коргоо органдарына текшерүү үчүн өткөрүлдү, жана күнөөлүүлөр мыйзам боюнча жооп беришет», - деп жыйынтыктады Иманкулов.
