Гутерриш адамзат азыркы учурда критикалык этапта турганын белгиледи, анда хаос жана белгисиздик бардык жерде үстөмдүк кылууда, жана адамдар өз лидерлери аракет кылууга даярбы деген суроону беришүүдө.
Анын айтымында, адамзаттын азаптары бүгүнкү күндө мисалсыз: Жер шарындагы калктын 25% дан ашыгы конфликттик аймактарда жашайт, 200 миллионго жакын адам гуманитардык жардамга муктаж, ал эми дээрлик 120 миллион адам согуштар, кризистер жана табигый кырсыктар себептүү үйлөрүн таштап кетүүгө мажбур болушкан. Гутерриш глобалдык аскердик чыгымдардын өсүшүнө байланыштуу тынчсыздануусун билдирди, бул чыгымдар $2,7 трлн түзүп, акыркы жылда дээрлик 10% га өстү.
Эгер мындай тенденция уланса, дүйнөлүк аскердик чыгымдар 2035-жылга чейин эки эсе көбөйүп, $6,6 трлн га жетиши мүмкүн. Салыштыруу үчүн, азыркы $2,7 трлн сумма эл аралык өнүгүү боюнча жардамдан 13 эсе ашык жана Африка континентинин жалпы ИДПсына барабар.
"Жаңы жылыбызда туура тандоолорду жасап, приоритеттерди белгилейли. Коопсуз дүйнө үчүн кедейчилик менен күрөшүүгө көбүрөөк инвестиция салуу жана согуштарды жүргүзүүгө азыраак каржылоону талап кылат. Дүйнө үстөмдүк кылышы керек", - деди Гутерриш.
2025-жылдын сентябрында, БУУнун жаңылыктарында маалымдалгандай, уюмга катышкан мамлекеттердин тапшырмасы боюнча отчет жарыяланды, ал глобалдык чыгымдарда олуттуу теңсиздикти аныктады. Ал бюджеттердеги кичинекей өзгөрүүлөр дүйнөдөгү кырдаалды түп тамырынан өзгөртө аларын көрсөттү.
Бул отчетко ылайык, учурдагы аскердик чыгымдардын 4% дан азы 2030-жылга чейин ачарчылыкты жоюу үчүн жетиштүү; 10% дан азы бардык балдарды вакцинациялоого жетет, ал эми $5 трлн төмөнкү жана орто кирешелүү өлкөлөрдө ар бир бала үчүн 12 жылдык сапаттуу билим берүүгө жетиштүү болот.
Мындан тышкары, изилдөө жарандык тармакка инвестициялар аскердик чыгымдарга караганда көптөгөн жумуш орундарын түзөрүн жана азыраак эмиссияларды чыгарганын көрсөттү, жана аскердик бюджеттин 15% ын кайра багыттоо өнүгүп жаткан өлкөлөрдүн климаттык өзгөрүүлөргө адаптациялоо боюнча жылдык муктаждыктарын толугу менен жабууга мүмкүнчүлүк берет.
"Дүйнө адамдардын жашоосун жакшыртуу, планетаны калыбына келтирүү жана тынчтык менен адилеттүүлүккө негизделген келечекти түзүү үчүн бардык зарыл ресурстарга ээ", - деп кошумчалады Гутерриш.Кайрылуусун жыйынтыктап, ал дүйнөлүк лидерлерди "серьезно аракет кылууга" чакырды: "Адамдарды жана планетаны тандагыла, азаптарды эмес... Биздин келечегибиз биздин биргелешкен аракет кылууга даярдыгына байланыштуу. Жаңы жылыбызда күч-аракеттерибизди бириктирели. Адилеттүүлүк үчүн. Адамзат үчүн. Тынчтык үчүн".
Башкы беттеги сүрөт: БУУ / М. Гартен.
