Жаңы отчетунда эл аралык укук коргоо уюму Freedom House интернеттин эркиндиги боюнча ар кандай өлкөлөрдөгү абалга көңүл бурду.
Берилген маалыматтарга ылайык, дүйнөдө интернеттин эркиндиги 15 жылдан бери төмөндөп жатат, ал эми Борбордук Азия өлкөлөрү дагы эле «жарым эркин» жана «эркин эмес» категорияларында турат.
Кыргызстан бул контекстте өзгөчөлөнүп, 100 баллдан 47 балл алып, «жарым эркин» интернети бар өлкөлөрдүн тизмесине кирди.
Анткен менен, «Freedom in the World 2025» аттуу башка изилдөөгө ылайык, республика 100 баллдан болгону 26 балл алды, бул аны саясий укуктар жана жарандык эркиндиктер боюнча «эркин эмес» катары квалификациялайт. Бул өлкөдөгү интернеттин эркиндиги демократиялык институттардын абалынан жогору экенин көрсөтөт.
Отчетто Кыргызстанда эркин онлайн чөйрөгө кирүүдө кыйынчылыктар уланууда деп белгиленет. Адистер сайттардын жана социалдык тармактардын блокировкасы, көзкарандысыз медиа жана санарип платформаларга басым, ошондой эле мамлекеттик органдардын көзөмөлүнүн күчөшүн белгилешет. Журналисттер жана активисттер үчүн кылмыш жоопкерчилигине тартуу коркунучтары да тынчсызданууну жаратат. Мындан тышкары, Конституциянын өзгөртүлүшүнөн кийин аткаруу бийлигинин колунда бийликти топтоо өсүп жатат, бул демократия деңгээлине терс таасирин тийгизет.
Казакстан, өз кезегинде, 37 балл алып, эркин эмес онлайн чөйрөгө ээ өлкөлөрдүн категориясына кирди. Тажикстан, Түркмөнстан жана Өзбекстан да эркин интернетке чектелген кирүү менен топтошкон.
Freedom House маалыматка жетүү жана колдонуучуларды коргоо демократиялык процесстердин өнүгүшү үчүн маанилүү аспекттер экенин эскертет. Уюм Кыргызстанды блокировкаларды азайтууга, сөз эркиндигине байланыштуу иштерде сот системасынын көз карандысыздыгын камсыз кылууга, интернет жаатындагы мыйзамдарды кайра карап чыгууга жана көзкарандысыз массалык маалымат каражаттарын колдоого чакырат.
Freedom House отчету 70 өлкөнү камтыйт жана санарип укуктардын абалы боюнча негизги эл аралык көрсөткүчтөрдүн бири болуп саналат.
