Жогорку Кеңеште учурда «Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик сыйлыктар, ардактуу наамдар жана премиялар» тууралуу мыйзам долбоору талкууланууда.
Документ өкмөт башчы тарабынан демилгеленген жана жакында Конституциялык мыйзам чыгаруу комитетинин жыйынында каралып, депутаттардын сунуштарын эске алуу менен макулдугун алды.
Сунушталган документке ылайык, учурдагы 46 мамлекеттик сыйлыктын ордуна 20 түрүн калтыруу пландалууда.
Юстиция министринин орун басары Кубан Казаков Кыргызстанда учурда 46 ар кандай сыйлык, премия жана ардактуу наам бар экенин билдирди.
Акыркы 15 жылда, «Баатыр эне» ордени жана «Эне даңкы» медалынан тышкары, 1034 сыйлык, 2837 ардактуу грамоталар жана 2215 ардактуу наам берилген.
Казаков мындай практика сыйлыктарды жана наамдарды баалуу болбой калууга алып келиши мүмкүн экенин белгиледи.
«Биз 46 сыйлыктан 20сын гана калтырууну сунуштайбыз, бул алардын баалуулугун жогорулатат», — деп кошумчалады ал.
Жогорку мамлекеттик сыйлык:
- «Кыргыз Республикасынын Баатыры» — жогорку даражадагы сыйлык.
- «Мекендин Баатыры»;
- «Эмгектин Баатыры».
- «Манас» ордени I даражада;
- «Манас» ордени II даражада;
- «Манас» ордени III даражада;
- «Курманжан Датка» ордени;
- «Эрдик» ордени;
- «Даңк» ордени;
- «Достук» ордени;
- «Баатыр эне» ордени.
- «Даңк» медалы;
- «Эне даңкы» медалы.
- «Кыргыз Республикасынын эл артисти»;
- «Кыргыз Республикасынын эл жазуучусу»;
- «Кыргыз Республикасынын эл сүрөтчүсү»;
- «Кыргыз Республикасынын жаратманы»;
- «Кыргыз Республикасынын сыймыгы».
- Илим жана техника тармагындагы мамлекеттик премия;
- Литература жана искусство тармагындагы Токтогул атындагы мамлекеттик премия.
Депутат Марлен Маматалиев «Заслуженный» наамдын статусунун төмөндөшү мүмкүн экендиги боюнча тынчсыздануусун билдирди.
«Эл акыны» наамын алып салуу сунушу да сынга алынды. Депутат Жанарбек Акаев анын башка наамдар менен бирге сакталуусун талап кылууда.
Ал «Эл акыны» наамын жоюу мүмкүн эместигин, анткени анын өзүнө тиешелүү уникалдуу баалуулугу жана тарыхы бар экенин баса белгиледи.
Менди Мамазаирова, Кыргызстандагы эл акыны жана драматург, сыйлыктардын мааниси тууралуу ойлорун бөлүшүп, алар жаңы бийиктиктерге жетүүгө стимул болоорун белгиледи.
Президенттин администрациясынын маалымат саясат кызматынын жетекчиси Дайырбек Орунбеков мыйзам долбоору кайра иштелиши мүмкүн экенин жана депутаттар талкуу учурунда өзгөртүүлөрдү киргизе аларын билдирди.
Мамлекеттик катчы Арслан Койчиев сыйлыктарды берүүдө ырааттуулуктун маанилүүлүгүн жана учурдагы системаны реформалоо зарылдыгын баса белгиледи.
Ал учурдагы система сапатын жана адилеттүүлүгүн жогорулатуу үчүн өзгөртүүлөрдү талап кылат деп белгиледи.
«Сыйлыктар системасына сын бар, биз тандоо критерийлерин жакшыртууга муктажбыз. Эгер өзгөртүүлөрдү киргизбесек, нааразычылык өсөт», - деп кошумчалады Койчиев.
Госсекретарь ошондой эле «Эл жазуучу» жана «Эл акыны» сыяктуу жогорку наамдарды сактоо зарылдыгына макул болуп, алардын маданий мурасын сактоодогу маанилүүлүгүн баса белгиледи.
«Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик сыйлыктар, ардактуу наамдар жана мамлекеттик премиялар тууралуу» мыйзам долбоору 2025-жылдын 17-декабрында Жогорку Кеңешке сунушталган.
