Текшерүү учурунда акыйкатчы көптөгөн системалык проблемаларды жана бейтаптардын укуктарын бузуу фактыларын аныктады, бул онкологиялык жардамдын төмөн деңгээлин көрсөтөт.
Ооруканаларда сызыктуу тездеткичтердин, заманбап диагностикалык жабдуулардын, квалификациялуу медициналык кадрлардын, керектүү дары-дармектердин жана стационардык орундардын жетишсиздиги байкалууда.
Бул бейтаптардын ден соолугунун начарлашына жана онкологиялык оорулардан өлүмдүн көбөйүшүнө гана эмес, ошондой эле алардын үй-бүлөлөрү үчүн олуттуу социалдык-экономикалык проблемаларды жаратууда, анткени көпчүлүгү жеке клиникаларга дарыланууга мажбур.
УОГБда бейтаптар көбүнчө радиация терапиясын алуу үчүн кезекте турушат, күтүү убактысы бир жумадан эки жумага чейин созулат.
2025-жылдын августунда мониторинг учурунда 34 бейтап радиация терапиясынын башталышын күтүп жатышты, бирок дарылоого арналган үч аппараттын ичинен болгону бирөө иштеп жатты, анткени эки сызыктуу тездеткич (Elekta Synergy жана Elekta Synergy Platform) бузулуп калды. Дарылоо эски «Бабатрон» аппараты менен гана жүргүзүлдү.
Дарыгерлер дарылоонун кечигиши оорулардын өнүгүшүнө алып келиши жана бейтаптардын өмүрүнө коркунуч туудурушу мүмкүн экенин баса белгилешет.
Сызыктуу тездеткичтер УОГБда гана бар, ошондуктан өлкөнүн ар кайсы аймактарынан бейтаптар Бишкекке радиация терапиясын алуу үчүн келишет.
Эгер үч аппараттын баары болсо да, бардык бейтаптарга убагында дарылоо жүргүзүү өтө кыйын.
УОГБнын маалыматы боюнча, акыркы беш жылда биринчи жолу аныкталган онкологиялык оорусу бар бейтаптардын болгону 25,6%ы радиация терапиясын ала алышты.
Эл аралык стандарттар боюнча, 300 миң адамга бир сызыктуу тездеткич болушу керек, бул 7 миллиондук калк үчүн 20 дан ашык аппаратты талап кылат.
Онкология тармагындагы абалды атайын фиксирлөө каражаттарынын жетишсиздиги да оорлотуп жатат, бул сызыктуу тездеткичтерде бейтаптарды так жайгаштырууга жардам берет, бул дарылоонун натыйжалуулугун жана коопсуздугун камсыз кылат.
Мониторинг учурунда радиация терапия бөлүмүндө термопластикалык маскалар жок болчу, ал эми бар болгон каражаттар эскирген жана деформацияланган.
Укук коргоочулар радиация терапия бөлүмүндө балдарды толук дарылоо мүмкүнчүлүгү жок экенин белгилешти, анткени балдар үчүн термомаскалар толугу менен жок.
Мониторингдин жыйынтыктары өлкөдө онкологиялык оорулардын эрте диагностикалоосу жөнүндө сүйлөшүү кыйын экенин көрсөттү, анткени жабдуулар эскирген жана техникалык мүмкүнчүлүктөр чектелүү.
Центрде болгону бир УЗИ аппараты жана 2014-жылдан бери жаңыланбаган бир эски маммограф иштеп жатты. Ошондой эле ангиографтар, заманбап эндоскопиялык жана лапароскопиялык системалар жетишпей жатты.
Омбудсмен Жамиля Джаманбаева мамлекеттик органдарды жарандардын ден соолугун коргоо жана сапаттуу, убагында медициналык жардам алуу конституциялык укугун камсыз кылууга чакырды.
